Πολλές είναι οι αφίμωτες φωνές που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, χαρακτηρίζοντας τους σημερινούς ανθρώπους άρρωστα πλάσματα με πολλά χρήματα στην τσέπη τους.
Aν κάτι τέτοιο αποδειχθεί ότι ισχύει, τότε το χτύπημα αναμένεται να είναι μεγάλο για τη βιομηχανία τροφίμων και ιδιαιτέρως για τις εταιρείες που παρασκευάζουν επεξεργασμένες τροφές με τρανς λιπαρά οξέα και ζάχαρη, αναψυκτικά και άλλου είδους ποτά γεμάτα γλυκαντικά όπως το σιρόπι καλαμποκιού με υψηλή περιεκτικότητα σε φρουκτόζη. Το κτύπημα στην σημερινή φρενήρης “κουτίτηδα*” θα είναι τόσο μεγάλο όσο εκείνο που υπέστησαν οι καπνοβιομηχανίες όταν «άναψε» το αντικαπνιστικό κίνημα πριν από περίπου 25 χρόνια.
*κουτίτηδα* = Η λέξη παίρνει το όνομα της από τα κουτάκια που διαρκώς αντικαθιστούν τα φρέσκα τρόφιμα που κατανάλωνε ο άνθρωπος χθες.
Τα κουτάκια αυτά ίσως περιέχουν σύνθετες χημικές ενώσεις. Να έχουν απ έξω φρέσκα φρούτα η τρόφιμα τα οποία μιμούνται αλλά είναι αδιευκρίνιστο το πόσο καλά μπορούν να μιμηθούν την φύση. Και αν λάβουμε υπ όψιν μας την αλματώδη αύξηση των ασθενειών παρά το πολύ καλύτερο περιβάλλον και τις σταθερότερες συνθήκες διαβίωσης ίσως τελικά να μην την μιμούνται σωστά.
Πάρτε για παράδειγμα ένα μπουκάλι πορτοκαλάδας. Απ έξω προφανώς θα έχει φωτογραφίες από πορτοκάλια, αλλά μέσα είναι πράγματι ο χυμός από τα πορτοκάλια που πέρασε στο μυαλό μας ότι υπάρχουν και στο περιεχόμενο; Μόλις γνωρίσατε την δύναμη της διαφήμισης.
Πόσες ώρες θα κρατηθούν ζωντανά τα θρεπτικά συστατικά του χυμού που μόλις στύψατε; και πόσους μήνες η χρόνια θα διατηρηθεί αναλλοίωτη η γεύση και τα συστατικά από το “κουτάκι” με την φωτογραφία του φρούτου που καταναλώσατε;
Και επειδή το να κρατηθεί ένας ζωντανός οργανισμός για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να εξελίσσεται και χωρίς να υπάρχουν οι φυσικές συνθήκες που τον κρατούν ζωντανό είναι αδύνατο, γι αυτό η βιομηχανία τροφίμων εφαρμόζει κάποιες τεχνικές που θα μπορούσαμε να πούμε λαϊκά ότι παρομοιάζεται με την μουμιοποίηση των ζωντανών συστατικών. Πόσο ωφελείται όμως η υγεία του ανθρώπου καταλώντας μουμιοποιημένες η έστω όχι πραγματικά φρέσκιες τροφές ίσως μας το αποδεικνύει σε ένα βαθμό η αλματώδης αύξηση των ασθενειών.
Τα ίδια ίσως ισχύουν και στην περίπτωση που το “κουτάκι” δεν έχει καν ποσότητα από το φρούτο η φυσικό τρόφιμο που αναπαριστάνει.
και αυτό η βιομηχανία τροφίμων το πετυχαίνει με τις γνωστές εσάνς, τεχνητές γεύσεις που ξεγελούν τα αισθητήρια της γεύσης κάνοντας μας να νομίζουν ότι είναι πραγματικά το περιεχόμενο που βλέπουμε στην φωτογραφία και σε πολλές περιπτώσεις νομίζουμε ότι είναι ακόμα καλύτερο από το φυσικό. Αυτό όμως που μ επιτυχία ξεγελά η μαγεύει την γεύση μας δεν είναι σε θέση -σύμφωνα με τις κραυγές διαμαρτυρίας- να ξεγελάσει και την υγεία μας, η οποία νοσεί.
Το επόμενο πράγμα που ενδιαφέρει την βιομηχανία τροφίμων στην πράξη είναι η υπερκατανάλωση (“κουτοκατανάλωση”) των “κουτιών” που παράγει από τους “κουτούς” που τα υπερκαταναλώνουν…και όλα αυτά προς χάριν των αχόρταγων συχνά μετόχων της.

Τη στιγμή που ο όγκος των επιστημονικών στοιχείων σχετικά με την εθιστική δράση των ανθυγιεινών τροφών συνεχώς «φουσκώνει», οι εταιρείες αρνούνται ότι φέρουν ευθύνη για το ότι ο παγκόσμιος πληθυσμός μετατρέπεται σε… μπαλόνι και σε κοινωνίες αρρώστων ακόμη και από τις μικρές ηλικίες. Ισχυρίζονται ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις σχετικά με το ότι τα προϊόντα τους είναι επιβλαβή ή εθιστικά, όταν καταναλώνονται με μέτρο, όπως μέτρο πρέπει να τηρείται στα πάντα στη ζωή μας. Και παράλληλα προτάσσουν τις προσπάθειες που κάνουν για ανάπτυξη και προώθηση στην αγορά υγιεινότερων επιλογών σε ό,τι αφορά τα σνακ ή άλλου τύπου «πρόχειρες» τροφές.
Οι ίδιοι όμως βασίζονται και οδηγούνται από ένα πυρήνα που ωφελείται από την υπερκατανάλωση του πληθυσμού στις “κουτοποιημενες” η “κουτοτροφές” τους.

Ακόμη όμως και οι εκπρόσωποι των εταιρειών δεν μπορούν να αρνηθούν αυτό που αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός: ότι οι ασθένειες και η παχυσαρκία λαμβάνουν ολοένα και μεγαλύτερες διαστάσεις με αποτέλεσμα να χαρακτηρίζεται από ορισμένους «πανδημία» του 21ου αιώνα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στοιχεία που παρουσιάστηκαν προσφάτως στο Πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας Κατά της Παχυσαρκίας (24 Οκτωβρίου) συνθέτουν μια εφιαλτική εικόνα: σύμφωνα με αυτά η νοσογόνος παχυσαρκία σκοτώνει περισσότερους από 2,8 εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο στον κόσμο. Στην Ευρώπη ποσοστό μεγαλύτερο του 50% και στα δύο φύλα είναι υπέρβαροι ενώ το 23% των γυναικών και το 20% των ανδρών είναι παχύσαρκοι. Αντιστοίχως στην Ελλάδα οι υπέρβαροι άνδρες αγγίζουν το 53% και οι παχύσαρκοι το 20%, ενώ στις γυναίκες το 31% είναι υπέρβαρες και το 15% παχύσαρκες. Και αν τα ποσοστά δεν σας λένε τίποτε, δείτε πώς μεταφράζονται σε απόλυτους αριθμούς: Ένας 25χρονος παχύσαρκος εκτιμάται ότι θα χάσει περίπου 12 χρόνια από το προσδόκιμο ζωής του σε σύγκριση με έναν αδύνατο συνομήλικό του! Και αυτό διότι η λίστα των προβλημάτων υγείας που αναγράφονται κάτω από τον τίτλο της παχυσαρκίας δεν έχει τελειωμό: καρδιοπάθειες, διαβήτης, οστεοαρθρίτιδα, υπνική άπνοια, εγκεφαλικά επεισόδια, ακόμη και ορισμένες μορφές καρκίνου είναι μερικά από τα «δεινά» που συνδέονται με το υπερβολικό βάρος.

Ποια είναι όμως αυτά τα πρόσφατα ερευνητικά στοιχεία που συνεχώς αυξάνονται και πληθαίνουν (όπως και οι επεξεργασμένες “κουτοτροφές” τροφές στα ράφια των σουπερμάρκετ) και τα οποία «ενοχοποιούν» τον σύγχρονο τρόπο διατροφής για εθισμό;

Οι εθισμένοι αρουραίοι

Μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2010 από ειδικούς του Ερευνητικού Ινστιτούτου Scripps στη Φλόριδα και η οποία διεξήχθη σε αρουραίους έδειξε ότι επεξεργασμένες τροφές όπως διάφορα νόστιμα κέικ αλλά και μπέικον που κυκλοφορούν στην αγορά αλλάζουν την «καλωδίωση» του εγκεφάλου.

Στο πλαίσιο της μελέτης μετρήθηκε η δραστηριότητα περιοχών του εγκεφάλου που εμπλέκονται στην ανταμοιβή και στην ευχαρίστηση. Οι μετρήσεις έγιναν μέσω της χρήσης ηλεκτροδίων ενόσω τα πειραματόζωα βρίσκονταν κλεισμένα σε κλουβιά μαζί με παχυντικούς «πειρασμούς». Όπως φάνηκε, τα ζώα που είχαν πρόσβαση στις παχυντικές τροφές για μια ώρα την ημέρα προτιμούσαν να παίρνουν γεύση από την… αμαρτία ακόμη και αν είχαν διαθέσιμες 24 ώρες το 24ωρο υγιεινές τροφές στο κλουβί τους. Όσοι αρουραίοι είχαν μάλιστα πρόσβαση σε γλυκές και λιπαρές τροφές επί 18 ως 23 ώρες ημερησίως έγιναν παχύσαρκοι. Οι επιστήμονες ανέφεραν στη δημοσίευσή τους στην επιθεώρηση «Nature Neuroscience» ότι τα μοτίβα δραστηριότητας του εγκεφάλου των ζώων ήταν ίδια με εκείνα που εμφανίζουν τα άτομα που κάνουν χρήση κοκαΐνης.

Την επίδραση που έχει αποκλειστικώς η ζάχαρη στον εγκέφαλο αναζήτησαν από την πλευρά τους ψυχολόγοι του Πανεπιστημίου Πρίνστον. Οι επιστήμονες θέλησαν να ανακαλύψουν αν αρουραίοι μπορούσαν να εθιστούν σε διάλυμα ζαχαρόνερου που περιείχε ζάχαρη σε ποσοστό της τάξεως του 10% (όσο περίπου περιέχεται στα περισσότερα αναψυκτικά).

Όπως είδαν, η κατανάλωση του ζαχαρόνερου μια στο τόσο δεν προκαλούσε προβλήματα στα ζώα. Ωστόσο, τα αποτελέσματα ήταν δραματικά όταν οι αρουραίοι άρχισαν να πίνουν το ζαχαρένιο διάλυμα κάθε ημέρα. Σε μάκρος χρόνου κατανάλωναν όλο και περισσότερο ζαχαρόνερο ενώ απομακρύνονταν από τη φυσιολογική διατροφή τους.

Παράλληλα παρουσίασαν συμπτώματα στέρησης, όπως άγχος και τρόμο, όταν μπήκε «φρένο» στην επίδραση της ζάχαρης στον εγκέφαλό τους μέσω ενός φαρμάκου. Ο… γλυκός και συνάμα τόσο πικρός εθισμός των ζώων αποτυπώθηκε μάλιστα στον εγκέφαλό τους, καθώς εμφανίστηκαν αλλαγές στα επίπεδα της ντοπαμίνης, παρόμοιες με εκείνες που καταγράφονταν σε άλλα πειράματα σε ζώα που είχαν εθιστεί σε ναρκωτικές ουσίες. Πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι η απλή κατανάλωση νερού με ζάχαρη δεν οδήγησε τα ζώα σε παχυσαρκία.

Εγιναν ωστόσο υπέρβαρα όταν άρχισαν να καταναλώνουν τακτικά νερό με σιρόπι καλαμποκιού που είχε υψηλή περιεκτικότητα σε φρουκτόζη (πρόκειται για ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο γλυκαντικό που αποτελεί μια επεξεργασμένη μορφή φρουκτόζης η οποία προέρχεται από το καλαμπόκι).

Καλύτερο κι από την κοκαϊνη!

Το πόσο εθιστική μπορεί να είναι η… γλύκα προέκυψε και από ένα άλλο πείραμα που διεξήχθη και πάλι σε αρουραίους από ειδικούς του Εθνικού Ερευνητικού Ινστιτούτου της Γαλλίας.

Οι ερευνητές έμειναν έκπληκτοι όταν είδαν πως τα πειραματόζωα προτιμούσαν να καταναλώνουν νερό με ζάχαρη ή σακχαρίνη παρά κοκαΐνη.

Οι σκεπτικιστές θα υποστήριζαν ότι τα αποτελέσματα στα ζώα έχουν «πολλή δρόμο» ακόμη προτού πούμε ότι αποδείξαμε πως ισχύουν και για τον άνθρωπο.

Αυτό ακριβώς σκέφτηκαν και ειδικοί από το Εθνικό Εργαστήριο Brookhaven στις ΗΠΑ οι οποίοι σε συνεργασία με συναδέλφους τους από το αμερικανικό Εθνικό Ινστιτούτο για την Κατάχρηση Ουσιών απεικόνισαν το τι συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο των παχύσαρκων ατόμων.

Παύλος Κριαράς

Θεραπεία στο συκώτι με φυσική αφάρμακο θεραπευτική

Εν έτη 1985 παρουσιάστηκε προοδευτικά ένα πρήξιμο στην κοιλιά σε τέτοιο βαθμό που άρχισα να ανησυχώ και να κάνω ιατρικές εξετάσεις. Προφανώς το πρήξιμο είχε ξεκινήσει νωρίτερα αλλά τότε γινόταν ολοένα και πιο αρατό από όλους.
Η διάγνωση των γιατρών ήταν κύρωση του ύπατος.
Με συμβούλεψαν να μην πίνω, όμως ποτέ δεν έπινα ιδιαίτερα, τουλάχιστον όχι περισσότερο από τον μέσο άνθρωπο όπου πίνει ένα – δυο ποτήρια κρασί με το φαγητό του.
Ότι και αν έκανα το πρόβλημα παρέμενε, έως ότου γνωρίζω έναν Γερμανό γιατρό για άλλη αιτία και όχι για ιατρικές εξετάσεις. Αυτός βλέποντας το πρόβλημα μου φροντίζει ν ανέβω στην Αθήνα και να κάνω κάποια εξέταση που μου την είπαν ανοσοηλεκτροφόρηση.
Στην εξέταση αυτή διέγνωσαν ότι κατά το παρελθόν είχα φάει πολλά αυγά και από εκεί προέρχεται το πρόβλημα αυτό το οποίο μου είπαν ότι ήταν σοβαρότατο και θα έπρεπε να εγχειρισθώ.
Λόγο τις σοβαρότητας της καταστάσεως που πλέον είχε θέσει σε κίνδυνο την υγεία μου φροντίζουν για επόμενο ραντεβού λίγο καιρό αργότερα για να μεθοδεύσουν τις ενέργειες τους και μ αφήνουν να φύγω πίσω στον τόπο μου στο Ηράκλειο Κρήτης.

Πράγματι στο παρελθόν είχα φάει πολλά αυγά μαζεμένα και συγκεκριμένα εν έτη 1958 είχα φάει 28 αυγά μελάτα στο τηγάνι βρασμένα σε νερό και στην συνέχεια είχα βάλει λάδι και λεμόνι.

Έτσι αφού συνειδητοποίησα ότι το πρόβλημα μου ήταν πολύ σοβαρό και μη αναστρέψιμο –σύμφωνα με την διάγνωση και τις γνώμες των γιατρών- αποφάσισα να πάρω την πρωτοβουλία να βοηθήσω τον εαυτό μου όσο καλύτερα μπορούσα. Επιστρέφοντας στον τόπο μου ασχολήθηκα προσωπικά με το πρόβλημα μου για όσο διάστημα μου έμενε μέχρι να πήγαινα ξανά στην Αθήνα.

Ο πατέρας μου ήταν πρακτικός γιατρός της εποχής του ονόματι Βασίλης Πλεύρης και είχα κληρονομήσει κάποια βιβλία με σημειώσεις και ότι θυμόμουν από γενικές συμβουλές για θεραπείες. Έτσι με βοήθημα κυρίως τις γνώσεις περί της βοήθειας που μπορεί να μας προσφέρει η φύση πηγαίνω στο κτήμα μου στο Φόδελε Ηρακλείου (μια περιοχή περί τα 35 χλμ από το Ηράκλειο προς το Ρέθυμνο) και για αρκετό καιρό έτρωγα μόνο ότι ωμό χόρτο έτρωγαν τα πρόβατα.

Έτσι διάφορα χόρτα αλάδωτα, αμαγείρευτα ωμά εκεί επί τόπου στο σημείο που τα έκοβα ήταν και η τροφή μου.

Και όμως αυτή η περίεργη διατροφή είχε σαν αποτέλεσμα το πρήξιμο να αρχίσει να υποχωρεί και όταν ανέβηκα στην Αθήνα ξανά οι γιατροί με ρώτησαν έκπληκτοι τι έγινε;

Δεν μπορούσαν να πιστέψουν ότι αυτό που στα πανεπιστήμια και στις επιστημονικές γνώσεις τους ήταν αθεράπευτο, με μόνο την απλούστατη αυτή διατροφή (προφανώς συνδυαστικά με την ολοήμερη παραμονή μου στον καθαρό αέρα και την άσκηση του να περπατώ καθημερινά στα χωράφια και τα γύρω βουνά) ήταν αρκετά για να θεραπευτώ.

Το πρόβλημα μου είχε λυθεί οριστικά και σήμερα στα 78 μου χρόνια απολαμβάνω την ζωή μου και την οικογένεια μου.

Εξωτερικά τα τρόφιμα όλα μοιάζουν ίδια, πόσο ίδια όμως είναι και στο περιεχόμενο τους?

(διευκρίνιση: Το θέμα αφορά για το ίδιο τρόφιμο (καρποί, φυτά, φρούτα και λαχανικά) με διαφορετικό τρόπο καλλιέργειας, διαφορετικό νερό, διαφορετική λίπανση (κοπριά ή λίπασμα η ορμόνες, όπως και εμείς έτσι και το φυτό κατά που τρώει αποδίδει), διαφορετικό περιβάλλον ανάπτυξης (θερμοκήπιο η ελεύθερο στην φύση).

Από την διατροφή και την υγεία του φυτού έχουμε να διδαχτούμε το αυταπόδειχτο που ισχύει και για τους ανθρώπους.

Όταν το φυτό εξαντλήσει τα θρεπτικά συστατικά που βρίσκονται στο έδαφος του τότε γίνεται καχεκτικό και ασθενεί, κάνει λίγους καρπούς και κακής ποιότητας ή δεν μπορεί καν να θρέψει και ν αναπτύξει πλήρως τους καρπούς του. Μήπως το ίδιο ακριβώς δεν συμβαίνει και στους ανθρώπους;

«Τα λαχανικά εκτός εποχής που καλλιεργούνται στα θερμοκήπια εκτίθενται σε μεγάλες δόσεις φυτοφαρμάκων και δεν έχουν τα θρεπτικά συστατικά που αναπτύσσονται σε κανονικές συνθήκες, π.χ. στον ήλιο» λέει ο καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής του Τομέα Κοινωνικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης κ. Αντώνης Καφάτος. Οι ντομάτες Ολλανδίας δεν περιέχουν λυκοπένιο (μια αντιοξειδωτική ουσία που προστατεύει από τον καρκίνο του προστάτη), σε αντίθεση με τις ντομάτες της θερινής περιόδου, οι οποίες αναπτύσσονται σε ανοιχτές καλλιέργειες και περιέχουν μεγάλες ποσότητες λυκοπενίου.

(και αυτό είναι ένα από τα χιλιάδες συστατικά που λείπουν από τα βιομηχανικά παραγόμενα πλέον βασικά τρόφιμα, όταν την θέση της πλούσιας σε συστατικά κοπριάς παίρνουν χημικά λιπάσματα, φυτοφάρμακα και ορμόνες, σε εντατικές καλλιέργειες τόσο σε θερμοκήπια όσο και υπαίθριες).

Φτάσαμε λοιπόν μετά από 2500 χρόνια, να ανακαλύπτουμε και επιστημονικά αυτό που ο Ιπποκράτης ανακάλυψε ότι, «η τροφή σου είναι το φάρμακο σου», και γι αυτό θα έπρεπε να την προσέχουμε για να μην χάνουμε το πιο πολύτιμο αγαθό που έχουμε, την υγεία μας.  (χάνοντας τα συστατικά από το περιεχόμενο της τροφής μας).

Αλλα τι πραγματικά κάνουμε;

Ενδιαφερόμαστε για το περιεχόμενο των τροφών που είναι απαραίτητες καθημερινά για την ζωή, την ανάπτυξη, την εργασία, την διασκέδαση, την υγεία και αυτό-ίαση μας.

Την τροφή μας, που είναι η βάση της ζωής, της υγείας και της ζωντάνιας μας;

Αγοράζουμε το περιτύλιγμα και αδιαφορούμε για το περιεχόμενο.

Για παράδειγμα αγοράζουμε φρούτα, λαχανικά κ.α. με κριτήριο την οπτική τους εμφάνιση και την χώρα παραγωγής. Αστεία και τα δύο, και δεν ενδιαφερόμαστε για τα πιο σημαντικά π.χ. την ημερομηνία κοπής, τα συστατικά με τα οποία θράφηκε το φυτό. Για παράδειγμα στην ίδια χώρα μπορείς να βρεις αγροτικά προϊόντα που να αρδεύονται με καθαρό ελαφρύ νερό που κατεβαίνει από πηγές του βουνού αλλά και να βρεις τα ίδια προϊόντα να αρδεύονται από βρώμικα ποτάμια με κακής ποιότητας νερό. Άρα τι μας ωφελεί η χώρα προέλευσης;

Όσο για την εμφάνιση έχουμε πλέον πολλές μεθόδους να μουμιοποιούμε τα τρόφιμα για να διατηρείται η εξωτερική του εμφάνιση αναλλοίωτη για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Από την στιγμή που κόβεται ένα φρούτο, λαχανικό ή κηπευτικό αρχίζει να τρώει το ίδιο τα εσωτερικά μικροθρεπτικά συστατικά του που είναι απαραίτητα για την καλή θρέψη του ανθρώπου. Γι αυτό τα περισσότερα τρόφιμα θα έπρεπε να κόβουμε ώριμα πάνω στο φυτό ή το δένδρο και να τα καταναλώνουμε αμέσως. (Δηλαδή το ψυγείο μας θα έπρεπε να είναι ο κήπος μας, όπως ήταν ανέκαθεν). Τώρα όμως ισχύει το αντίθετο, αφ ενός τα φρούτα  κόβονται άγουρα και μεσολαβούν κατά μέσο όρο από 3 έως 5 μέρες μέχρι να φτάσουν στο τραπέζι μας. Με αποτέλεσμα να βρισκόμαστε μπροστά σε ένα άδειο πουκάμισο. Αυτό συχνά μας το επιβεβαιώνει η γεύση και όποιος έχει γευτεί φρούτο ή κηπευτικό κομμένο ώριμο από το δένδρο ή το φυτό είναι σε θέση να καταλάβει την διαφορά εύκολα.

Έχουμε αφεθεί σε ένα επικίνδυνο κατήφορο για την καταστροφή των θρεπτικών συστατικών από το περιεχόμενο της τροφής μας και γεμίζουμε αυτές με σύνθετες χημικές ενώσεις –ορμόνες- και δηλητήρια –για να εξυπηρετούμε συμφέροντα, όπως το να διατηρούνται εκτός ψυγείου, σκοτώνοντας τους μικροοργανισμούς που δημιουργούνται αλλά και στην καλλιέργεια τους σκοτώνοντας τους μικροοργανισμούς που τα πλησιάζουν-

Παράλληλα ερευνούμε τις ουσίες αυτές που μας χάριζαν την ζωή στα υγιή τρόφιμα και προσπαθούμε –βιομηχανία φαρμάκων- να πατεντάρουμε τις ουσίες αυτές σε σύνθετες χημικές ενώσεις και να τις χορηγήσουμε πλέων στο άτομο υπό μορφή πανάκριβου φαρμάκου όταν πια έχουμε αρρωστήσει.

Γινόμενοι θύματα και υπηρετώντας ένα οικονομικό σύστημα που κάθε άλλο από την υγεία μας έχει συμφέρον.

Ποιος θα χρηματοδοτήσει έρευνες, θα συντονίσει και θα καταγράψει εμπεριστατωμένα, σωστά και με αποδείξεις την γνώση που υπάρχει και πνίγεται μέσα στον ποταμό της πληροφορίας.

Ποιος θα βγει δημόσια να σου ξεκαθαρίσει την αρρώστια που σου προκαλεί ο σημερινός τρόπος ζωής και να σου δείξει τον τρόπο που εξυψώνεις την υγεία σου, συνδυάζοντας τον με τον σύγχρονο τρόπο ζωής?

Ποιος μπορεί να τα βάλει με ολόκληρη την βιομηχανία που αδιαφορεί για την υγεία σου;

Ποιος θα διδάξει στους μαθητές με σωστό και μεθοδευμένο τρόπο –γιατί από ξεκινά το κακό- την αγάπη για την υγιεινή διατροφή, υγιεινό περιβάλλον, υγιεινή κίνηση (άσκηση), υγιεινή γνώση (φιλοσοφία, στάση ζωής, ανθρωποκεντρική θεώρηση των πραγμάτων με σεβασμό στην φύση και απεξάρτηση από τα υλικά αγαθά, που θα έπρεπε να μας υπηρετούν και αντιθέτως τα υπηρετούμε. Ποίος θα τα διδάξει αυτά συντονισμένα και μεθοδευμένα ώστε να γίνουν συνείδηση και στάση ζωής;

Ώστε οι σημερινοί μαθητές να ζήσουν μια καλύτερη ζωή αύριο ως εργαζόμενοι, ως οικογενειάρχες, ως άνθρωποι.

Ας αναλογιστούμε έστω για μια στιγμή ποιος;

Στην πραγματικότητα κανείς, γιατί το θέμα αυτό δεν είναι υπόθεση κάποιων ανθρώπων, όσο επίπονες και καλοπροαίρετες και αν είναι οι προσπάθειες τους.

Στα πλαίσια αυτά και εμείς εδώ προσπαθούμε να συγκεντρώσουμε κάποιες πληροφορίες για να ξεκαθαρίσουμε έστω και αποσπασματικά την διαφορά του τι τρώμε. Πράγμα στο οποίο επικεντρώνεται το συγκεκριμένο άρθρο.

-

Εδώ επίσης πρέπει να σταθούμε και σε άλλο ένα ενδιαφέρον γεγονός που επίσης πρέπει να μας προβληματίσει. Αν ο κ Καφάτος συγκεντρώνει πληροφορίες για τα συστατικά των τροφών και κάνει έρευνες δεν σημαίνει αυτό ότι χαρακτηρίζει την πλειονότητα των γιατρών που ζουν στο βαθύ σκοτάδι στα θέματα της διατροφής μια και δεν διδάχτηκαν τα θέματα αυτά ποτέ επιστημονικά και εμπεριστατωμένα. ΣΕ ΚΑΝΕΝΑ ΣΥΜΒΑΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ.

Μιλώντας με τον αξιόλογο κ Καφάτο, -ο οποίος μάλιστα είναι ιατρός της καθιερωμένης συμβατικής ιατρικής που ο κόσμος ευρύτατα εμπιστεύεται λόγος της καθιέρωσης της και της δύναμης που αυτή εχει- μας είπε ότι σε κάποιο συνέδριο πού έκανα το λάθος να τον καλέσουν παρουσίαζαν ένα φάρμακο το οποίο αντιμετώπιζε κάποιο πρόβλημα της καρδιακής δυσλειτουργίας.

Όταν πήρε τον λόγο ενημέρωσε τους σύνεδρους ότι το ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίζεται με συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά και χωρίς τις όποιες παρενέργειες του φαρμάκου. Το αποτέλεσμα ήταν να μην τον ξανακαλέσουν σε συνέδριο. Όταν λοιπόν ο γιατρός σας έχει μονομερής ενημέρωση από τις φαρμακοβιομηχανίες και μόνο, για την αντιμετώπιση οποιουδήποτε προβλήματος, καταλαβαίνετε ότι στο άλλο σκέλος του τι τρώγω για να μην αρρωσταίνω ή του πως αντιμετωπίζω την ασθένεια με φυσικούς τρόπους έχει συχνά  τις ίδιες η λιγότερες γνώσεις από εσάς. Αφού οι πηγές σας στην περίπτωση αυτή είναι οι ίδιες.

Τα συστατικά των τροφών είναι πολλά εκατομμύρια και ελάχιστα έχουν αναλυθεί μέχρι σήμερα. Δεν έχει άλλωστε κανένα νόημα να σπαταλάμε τεράστια ποσά προσπαθώντας ν αναλύσουμε ένα – ένα τα πολύ ευεργετικά αυτά συστατικά των τροφών όσο είναι επιτακτική ανάγκη σε μια κοινωνία που σύμφωνα με πολλούς είναι ψυχωσωματικά άρρωστη, όσο έχει σημασία να προσπαθήσουμε να συνδυάσουμε τον σύγχρονο τρόπο ζωής –δεν μιλάμε για να γυρίσουμε στα παλιά και να στερηθούμε ότι κατακτήσαμε- με την ποιότητα διατροφής και τρόπου ζωής που μας αξίζει, αν θέλουμε να λεγόμαστε πραγματικά άνθρωποι. (ανω θρώσκω= κοιτάω ψηλά, κοιτάζω προς τον θεό, προσπαθώ να γίνομαι ψυχή και σώμα καλύτερος, αυτός είναι ο σκοπός μας, ο στόχος μας και από αυτόν έχουμε σίγουρα ξεφύγει).

Υπάρχει ένα μεγάλο ρεύμα ευαισθητοποιημένων ανθρώπων και επιστημόνων προς την σωστή κατεύθυνση αλλα αγωνίζεται συχνά χωρίς συντονισμό και οργάνωση και χωρίς συχνά την στήριξη από τα κέντρα εξουσίας.

Έρευνες γίνονται λίγες και με πενιχρά έσοδα και όταν αυτές ολοκληρόνται και παίρνουν τον δρόμο της δημοσιότητας αλέθονται μέσα στον μήλο της υπερπληροφόρισης (άλλη μια άμυνα της παραπληροφόρησης) όπου χάνεται κάθε σημαντική πληροφορία μέσα στα σκουπίδια της υπερπληροφορίας.

Για να γυρίζουμε ξανά στο κυρίως θέμα μας που είναι το περιεχόμενο των τροφών που εξωτερικά μοιάζουν ίδια, αλλά εσωτερικά είναι τελείως διαφορετικές τροφές και κάνουν διαφορετικά πράγματα στον οργανισμό μας.

Π.χ. μια καθαρή γεμάτη συστατικά φρέσκια τροφή μας χαρίζει υγεία και μακροζωία μια άδεια σε συστατικά, φορτωμένη με δηλητήρια και ορμόνες τροφή μας χαρίζει με βεβαιότητα την αρρώστια.

Μέχρι εδώ λοιπόν έχουμε καθαρά και αποδεδειγμένα το γεγονός ότι η βιομηχανική παραγωγή των τροφίμων ενδιαφέρεται για το πώς θα διογκωθούν, θα πάρουν περισσότερο βάρος, θ αντέχουν χωρίς ψυγείο πολλές μέρες, θα έχουν το χρώμα, το μέγεθος και το άρωμα που πείθει τον καταναλωτή να τα αγοράσει ΚΑΙ ΔΕΝ ΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΚΑΘΟΛΟΥ ΥΠ ΟΨΙΝ τους ΤΙ ΑΥΤΑ ΚΑΝΟΥΝ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΤΟΥ.

Από την άλλη ο καταναλωτής επειδή αγοράζει τα τρόφιμα αυτά από το ράφι ενός περιποιημένου Σούπερ Μάρκετ ή ενός εξειδικευμένου καταστήματος τροφίμων, επειδή αγοράζει αυτά για ευαίσθητες ομάδες καταναλωτών –παιδιά, ανθρώπους με προβλήματα υγείας- αισθάνεται ότι κάποιος άλλος έχει φροντίσει, αυτά που ο ίδιος επιλέγει να έχουν και το αντίστοιχο θρεπτικό περιεχόμενο.

Κάθε άλλο όμως από αυτό που θα έπρεπε συμβαίνει.

Για παράδειγμα ένα τρόφιμο γεμάτο θρεπτικά συστατικά, που έχει καλλιεργηθεί με την πιο πλούσια σε συστατικά κοπριά και το καλύτερο νερό είναι ιδιαίτερα ζωντανό και δραστήριο. Όταν μάλιστα αυτό κοπεί και από το φυτό ώριμο για κατανάλωση –όπως θα έπρεπε να κόβονται τα τρόφιμα που προωθούνται στην κατανάλωση και όχι άγουρα και να ωριμάζουν σε ψυγεία- Το τρόφιμο αυτό προχωράει τις διαδικασίες της φθοράς εντυπωσιακά γρήγορα σε σχέση με ένα άλλο που άδειο από θρεπτικά συστατικά.!!!

Αυτός είναι αυτονόητος κανόνας που δεν χρειάζεται επιστημονική εξήγηση για να τον κατανοήσει οποιοσδήποτε νοήμων άνθρωπος.

Αυτά τα συστατικά που προαναφέραμε τα οποία εμπλουτίζουν το φυτό ο άνθρωπος για εκατομμύρια χρόνια –σε όλο το φάσμα της εξέλιξης του είχε συνηθίσει να τα καταναλώνει και η βάση της εξέλιξης του στηρίχτηκε εκεί.

Σήμερα που με διάφορους τρόπους παραβιάσαμε όλους τους κανόνες της φύσης και τρώμε άδεια από περιεχόμενο τρόφιμα έχουμε και το αποτέλεσμα να εξασθενούμε να γεμίζουμε αρρώστιες. Τα μικρόβια έγιναν πιο ισχυρά ή ο οργανισμός μας αδύναμος?

Ένας ανοχύρωτος οργανισμός είναι σίγουρο ότι θα γίνει εύκολο θύμα ασθενειών –παροδικών ή νοήμων- που θα του στερήσουν την υγεία του, θα μικράνουν το όριο ζωής του και θα χαλάσουν την ποιότητα ζωής του.

Κλείνοντας αυτό το άρθρο θα επαναλάβουμε για μια ακόμα φορά:

Και πάντα πρέπει να βάζουμε στο μυαλό μας το τρίπτυχο  και να μην επικεντρωνόμαστε

Διατροφή, (τι καύσιμο βάζουμε στον κινητήρα μας?)

Τρόπος ζωής (άσκηση, κίνηση, τα άτομο με την διατροφή έχει απλά βάλει καύσιμο στον κινητήρα που θα παράγει στην συνέχεια έργο τόσο εσωτερικά –για την υγεία του- όσο και εξωτερικά –εργασία, διασκέδαση, δραστηριότητες-),

Περιβάλλον (ο χώρος που ζούμε και αναπτυσόμαστε αλλά και αυτό που εμείς φτιάχνουμε π.χ. κάπνισμα, κλειστοί περιορισμένοι χώροι φορτωμένοι με αντικείμενα χωρίς επαρκές τροφοδοσία με καθαρό αέρα)

Στάση ζωής (φιλοσοφία, αγάπη για την ζωή, θρησκεία)

Μια αμερικανική οικογένεια παράγει 45 κιλά σκουπίδια την εβδομάδα.

Πετάμε τόσο πολύ σίδερο και ατσάλι, που θα έφτανε για τη συνεχή τροφοδοσία της αμερικανικής αυτοκινητοβιομηχανίας.

Αν σκούπιζες το πεζοδρόμιο και την αυλή του σπιτιού σου με μια σκούπα αντί να τα ξεπλένεις με τη μάνικα, θα εξοικονομούσες χιλιάδες λίτρα νερό.

Με μια ειδική σκανδάλη στη μάνικα του ποτίσματος μπορείς να εξοικονομίσεις τουλάχιστον 60 λίτρα νερό όταν πλένεις το αυτοκίνητο σου.

Τα 3/4 του νερού που χρησιμοποιούμε στα σπίτια μας, τα ξοδεύουμε στην τουαλέτα.

Στις ΗΠΑ , η συνολική δαπάνη ζεστού νερού για το μπάνιο ανέρχεται σε εκατομμύρια δολάρια.

Περίπου το 75% της παραγωγής γυαλιού στις ΗΠΑ χρησιμοποιείτε για συσκευασία.

Στις ΗΠΑ, η ενέργεια που ξοδεύει κάθε σπίτι, αντιστοιχεί σε 4.000 λίτρα το χρόνο.

Στις ΗΠΑ, το 70% των μετάλλων χρησιμοποιούνται μονάχα μια φορά..κι ύστερα πετιούνται σαν άχρηστα.

Στις ΗΠΑ, το κόστος της ενέργειας ανά νοικοκυριό για θέρμανση, ψύξη και οικιακές συσκευές ξεπερνά τα 1000 δολάρια το χρόνο.

Η παραγωγή κρεάτων, γαλακτοκομικών και αυγών αντιστοιχεί στο 1/3 των πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται στις ΗΠΑ.

Η ετήσια παραγωγή πλαστικού της Αμερικής είναι τόση, που αντιστοιχούν 5 κιλά πλαστικού για κάθε άνθρωπο του πλανήτη μας.

Με το ρυθμό που παράγουμε σκουπίδια, χρειαζόμαστε 500 καινούριες χωματερές κάθε χρόνο.

Μανία συσκευασίας Περίπου το μισό χαρτί των ΗΠΑ χρησιμοποιείται αποκλειστικά για συσκευασία

Ένα κουκουνάρι παραγεμισμένο με φυστικοβούτυροείναι ένας καλός τρόπος για να ταίζεις τα πουλιά το χειμώνα.

Οι κάτοικοι του Λος Άντζελες διανύουν με τα αυτοκίνητα τους 230.000 χιλιόμετρα την ημέρα – τόσο περίπου απέχει η Γη από τον Άρη.

Όταν αγοράζεις καινούριες ηλεκτρικές συσκευές, να προτημάς αυτές που είναι πιο οικονομικές στην κατανάλωση ρεύμαατος.

Για την καθαριότητα της αποχέτευσης: ρίξε μια χούφτα σόδα και μισό ποτήρι ξίδι στην αποχέτευση και σκέπασε την για ένα λεπτό. Ύστερα ξέπλυνε με ζεστό νερό.

Περίπου 40% των ετήσιων πωλήσεων μπαταριών γίνονται τα χριστούγεννα.

Το 1987,η Αμερική παρήγαγε παραπάνω από 20 δισεκατομμύρια κιλά πλαστικό

Προσοχή στον καφέ: εντομοκτόνα απαγορευμένα στις ΗΠΑ εξάγονται στις χώρες που παράγουν καφέ και χρησιμοποιούνται στην καλλιέργεια του καφέ που εισάγουμε.

Στα ορνιθοτροφεία δίνουν στις κότες τροφές με τεχνικές χρωστικές για να παίρνει χρώμα ο κροκός των αυγών τους.

Το 1/3 των εργοστασίων παραγωγής χαρτιού στις ΗΠΑ χρησιμοποιούν αποκλειστικά ανακυκλωμένο χαρτί.

Φρόντισε να μη στάζει χάμω το αντιψυκτικό του αυτοκινήτου σου. Η γλυκιά γέυση αυτής της τοξικής ουσίας αρέσει στα πουλιά.

Πόσο ζυγίζουν τα σκουπίδια που ‘παράγεις’ στη διάρκεια της ζωής σου; Περίπου 600 φορές περισσότερο από το βάρος σου.

Κάθε τρείς μήνες , στις ΗΠΑ πετιέτε τόσο αλουμίνιο, που θα έφτανε για να ξαναφτιαχτούν τα αεροσκάφη της πολιτικής αεροπορίας.

Καταπληκτικό: Για να φτιαχτεί ένας σβόλος βούτυρο, χρειάζονται 300 λίτρα νερό.

Μπορείς να πλένεις τις πλαστικές σακούλες και να τις ξαναχρησιμοποιείς.

Οι αμερικάνοι ξοδεύουν 6 δισεκατομμύρια δολάρια το χρόνο για το χόρτο του κήπου τους.

Στα σούπερ μάρκετ θα βρείτε τώρα και απορρυπαντικό χωρίς χλώριο.

Οι αμερικάνοι αγοράζουν (και πετούν) 500 εκατομμύρια αναπτήρες το χρόνο

Χρειάζονται δυο λίτρα νερό για να βράσεις μια κατσαρόλα μακαρόνια.. κι άλλο ένα λίτρο για να πλύνεις την κατσαρόλα.

Φτάνει ένα μονάχα μέρος λαδιού σε ένα εκατομμύριο μέρη νερού για να αλλοιώσει τη μυρωδιά και τη γεύση αυτού του νερού.

Για κάθε βαθμό που χαμηλώνεις το θερμοστάτη, μειώνεις το λογαριασμό της θέρμανσης κατά 5%.

Όταν η πεταλούδα του τζακιού είναι ανοικτή, 8% της θερμότητας του δωματίου διαφεύγει από την καμινάδα.

Ένας λαμπτήρας πυράκτωσης ‘μακράς διαρκείας’ είναι λιγότερο οικονομικός σε ενέργεια απ’ ότι ένας συνηθισμένος λαμπτήρας.

Πρόσεχε τους ανιχνευτές καπνού. Μερικοί περιέχουν ραδιενεργά στοιχεία.

Ορυκτέλαιο: ένα φυσικό λιπαντικό για τους μεντεσέδες.

Ξεσκόνιζε τακτικά τους λαμπτήρες, γιατί η σκόνη απορροφά φως και ξοδεύει περισσότερη ενέργεια.

Στην Καλιφόρνια, χρησιμοποιούνται ετησίως 200 εκατομμύρια τόννοι εντομοκτόνα.

Αντίθετα με ότι πιστεύουν πολλοί, οι μικρές ηλεκτρικές συσκευές δεν ανεβάζουν το λογαριασμό του ηλεκτρικού.

Εκατομμύρια αυτοκίνητα εγκαταλείπονται κάθε χρόνο στις ΗΠΑ.

Κάθε χρόνο πετιώνται στη θάλασσα 6,3 εκατομμύρια τόνοι σκουπίδια.

Ο περισσότερος βωξίτης αλουμινίου εισάγεται στις ΗΠΑ από τη Γουινέα την Αυστραλία και τη Βραζιλία.

Μια μικρή διαροή από τη βρύση μπορεί να σπαταλήσει παραπάνω από 150 λίτρα νερό σε μια μέρα.

Τα 99,9% του γλυκού νερού της Γης βρίσκονται στους παγετώνες.

Ένα αλουμινένιο κουτί που ανακυκλώνεται, ξαναλιώνει και επιστρέφει στο μαγαζί μέσα σε 6 εβδομάδες.

Κάθε χρόνο κόβονται παραπάνω από ένα δισεκατομμύριο δέντρα για να φτιαχτούν πάνες μιας χρήσεως.

Το φθινόπωρο, το 75% των στερεών σκουπιδιών αποτελείται από φύλλα δέντρων.

Το 1/3 των σκουπιδιών στις ΗΠΑ είναι υλικά συσκευασίας που πετιώνται αμέσως.

Το κόντρα πλακέ αποβάλει φορμαλδεϋδη που είναι ένας από τους κυριότερους οικιακούς ρυπαντές.

Μην ξεχνάς όταν αλλάζεις μπαταρία στο αυτοκίνητο σου: Η παλιά σου μπαταρία αξίζει χρήματα.

To απορρυπαντικό του πλυντηρίου πιάτων συνήθως είναι ένα απλό απορρυπαντικό που περιέχει χρωστική και τεχνικό άρωμα.

Αν έχεις ποντίκια στο σπίτι σου, ο καλύτερος τρόπος για να τα ξεφορτωθείς είναι πάντα η φάκα.

Μανία συσκευασίας: Στις ΗΠΑ, περίπου 8% του ατσαλιού χρησιμοποιείτε για υλικά συσκευασίας.

Μόνο 3% του νερού της Γης είναι πόσιμο.

Σε έξι μήνες, μια τουαλέτα με διαρροή σπαταλά 150.000 λίτρα νερό.

Οι χαρτοπετσέτες και το χαρτί υγείας κατασκευάζονται από ανακυκλωμένο χαρτί.

Οι συκοφάγοι τρελένονται για τα πορτοκάλια.

Οι αμερικάνοι ξοδεύουν 1,5 τρισεκατομμύρια λίτρα νερό την ημέρα.

Κάθε αμερικάνος ‘παράγει’ παραπάνω από 500 κιλά στερεά σκουπίδια το χρόνο.

Με 26 ανακυκλώμενα πλαστικά μπουκάλια μπορεί να φτιαχτεί ένα κουστούμι από πολυστερίνη.

Η παγκόσμια ναυτιλία ευθύνεται για τα 450.000 πλαστικά δοχεία που πετιώνται στη θάλασσα κάθε μέρα.

Μην ξεχνάς: Το αλουμινόχαρτο μπορεί να ανακυκλωθεί.

‘Όταν στερεύει το πηγάδι, νιώθουμε την αξία του νερού.

Μην αφήνεις ανοικτή την πόρτα του ψυγείου, γιατί η ψύξη χάνεται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.

Η κυριότερη πηγή χαρτιού για ανακύκλωση είναι τα κουτιά από πεπιεσμένο χαρτόνι.

Ένα στρώμα χορτάρι γύρω από ένα δέντρο επιβραδύνει την εξάτμιση της υγρασίας.

Τα πλαστικά σκουπίδια σκοτώνουν ένα εκατομμύριο θαλασσοπούλια το χρόνο.

Για να εντοπίσεις τυχόν διαρροή στην τουαλέτα σου, ρίξε λίγο χρώμα μέσα στο καζανάκι.

Εκπληκτικό: Για να παραχθεί μια μπριζόλα, χρειάζονται παραπάνω από 8.000 λίτρα νερό.

Χρειάζεται 100-πλάσια ποσότητα νερού για να παραχθεί μισό κιλό κρέας παρά μισό κιλό στάρι.

Το κρέας των χάμπουργκερς που σερβίρει ο Μακντόναλντ σε μια εβδομάδα, αντιστοιχεί σε 16.000 ζώα.

Στις ΗΠΑ, ξοδεύονται ετησίως παραπάνω από 5 εκατομύρια λίτρα νερό κατ’ άτομο.

Κάθε χρόνο, στις ΗΠΑ, καταστρέφονται 7 δισεκατομμύρια τόνοι επιφανιακού χώματος.

Απίστευτο: Για να παραχθεί μια μερίδα κοτόπουλο, χρειάζονται λίτρα νερό.

Τα αγριολούλουδα και τα αρώματικά φυτά εξασφαλίζουν τροφή σε ωφέλιμα έντομα.

Ο ηλεκτρομαγνητισμός είναι συνυφασμένος με τον τεχνικό πολιτισμό και με το υψηλό βιοτικό επίπεδο όπως τουλάχιστο αυτό εννοείται από τους περισσότερους. Ο κάτοικος των συγχρόνων μεγαλουπόλεων του Βορείου ημισφαιρίου ζει μέσα σε μια ακατάπαυστη βροχή από ηλεκτρομαγνητικά κύματα κάθε προέλευσης. Ετσι όταν αναφερόμαστε στις επιδράσεις παραγόντων του περιβάλλοντος όπως το “νέφος”, τα απόβλητα και η ηχορύπανση, ίσως θα έπρεπε να συμπεριλαμβάνουμε και την ηλεκτρομαγνητική ρύπανση. Στην άκρη του φάσματος της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, μετά τα ραδιοκύματα, βρίσκονται οι ακτινοβολίες VLF (Very Low Frequency : 300 ΗΖ – 10 ΚΗΖ) και ELF (Extremely Low Frequency : < 300 ΗΖ).

Αυτές είναι πολύ διαδεδομένες στην καθημερινή ζωή [1].

- διανομή του ηλεκτρικού ρεύματος (π.χ. μετασχηματιστές, εναέρια και

υπόγεια καλώδια).

- οικιακές συσκευές (ιδιαίτερα: στεγνωτήρες μαλλιών, ξυριστικές μηχανές, μίξερ,

ηλεκτρικές σκούπες, φούρνοι μικροκυμάτων)

- τερματικά Η/Υ

- συγκοινωνίες (ηλεκτρικοί σιδηρόδρομοι και μαγνητική αιώρηση)

- επικοινωνίες

- ιατρικές εφαρμογές (π.χ. προσθετικά εξαρτήματα, θεραπεία καταγμάτων, πυρηνικός μαγνητικός συντονισμός. συσκευές που χρησιμοποιούν μαγνητικά πεδία για να ανακουφίσουν από τον πόνο)

- συστήματα ασφαλείας (π.χ. αναγνώριση, ανιχνευτές μετάλλων)

- τεχνολογία υψηλής ενέργειας (π.χ. θερμοπυρηνικοί αντιδραστήρες) και έρευνα (π.χ.επιταχυντές σωματιδίων, συσκευές διαχωρισμού ισοτόπων)

- βιομηχανία (π.χ ηλεκτρόλυση, θέρμανση εξ επαγωγής, συγκολλήσεις, ηλεκτρικοί φούρνοι).

ΕΚΘΕΣΗ

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ

ΕΝΤΑΣΗ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

καθημερινή ζωή

DC 50/60 Hz

50/60 Hz

30-70 μT 0.1-0.8 μT

1-30 μT

γήινο πεδίο οικιακή

συσκευές

διανομή ενέργειας

DC 50/60 Hz

10-25 μΤ 10-100 μΤ

συγκοινωνία

DC

2-100 mT

MAGLEV

ιατρική

DC DC

1-75 Hz

0.15-1.5 T 0.1 T

1-30 μΤ

MRI προσθετική

θερ. οστών

βιομηχανία

DC 50/60 Hz

1-1000 KHz

10-50 mT 1-130 mT

0.1-10 mT

χειριστής

τεχνολογία υψηλής ενέργειας

DC

1-100 mT 0.6-1.5 T

επικοινωνία

10-100 KHz

1-50 μΤ

συστήματα ασφαλείας

6-1000 KHz

0.1 mT

Στη δεκαετία του ‘70 έμοιαζε απίθανη η σκέψη ότι ηλεκτρομαγνητικά πεδία (ΗΜΠ) που προέρχονταν από καθετί ηλεκτρικό, από καλώδια έως κουβέρτες, θα μπορούσαν να αποβούν επιβλαβή για τον άνθρωπο. Αυτά με τα οποία ο περισσότερος κόσμος έρχεται σ’ επαφή είναι μάλλον αδύναμα αλλά και το ηλεκτρικό πεδίο που επάγεται μέσα στο ανθρώπινο σώμα είναι πολύ μικρό, συγκρίσιμο με αυτό που φυσιολογικά παράγουν κάποια κύτταρα. Ετσι οι επιστήμονες είχαν καθησυχασθεί ότι τα ΗΜΠ αυτού του είδους ήταν ακίνδυνα.

Το θέμα ανακινήθηκε από μια σειρά επιδημιολογικών ερευνών που δημοσιεύθηκαν από τις αρχές της δεκαετίας του ‘80. Τότε ένας αριθμός ερευνητών βρήκε αυξημένο κίνδυνο καρκίνου για παιδιά που ζούσαν κοντά σε ηλεκτρικά καλώδια και για άνδρες των οποίων τα επαγγέλματα απαιτούσαν έκθεση σε ασυνήθιστα αυξημένα επίπεδα ΗΜA. Από τότε έχουν δημοσιευθεί πολλές επιδημιολογικές έρευνες. Από αυτές, οι ακόλουθες αποτελούν σημείο αναφοράς στις περισσότερες σχετικές με το θέμα δημοσιεύσεις.

Το 1979 η Ν. Wertheimer και ο Ed. Leeper πρωτοανέφεραν συσχέτιση μεταξύ του καρκίνου της παιδικής ηλικίας (ιδιαίτερα λευχαιμία, λεμφώματα, όγκοι του νευρικού συστήματος) και των υψηλών εκθέσεων σε ΗΜΠ, όπως την εκτίμησαν με βάση το μέγεθος των καλωδίων , την απόσταση από το σπίτι, την απόσταση από την πηγή παραγωγής του ηλεκτρικού ρεύματος κλπ. Συνέκριναν τις περιπτώσεις 344 παιδιών στο Colorado που πέθαναν από καρκίνο τη χρονική περίοδο 1950 – 73 με αυτές αναλόγου αριθμού υγιών παιδιών της ίδιας ηλικίας. Το αποτέλεσμα ήταν ότι τα πρώτα είχαν 2 – 3 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο [2].

Το 1988 ανακοινώθηκαν τ’ αποτελέσματα της μελέτης του D. Savitz που πραγματοποιήθηκε στο Denver, Colorado τη χρονική περίοδο 1976 – 83 με σκοπό να διερευνήσει τη σχέση μεταξύ της έκθεσης σε μαγνητικά πεδία στη κατοικία και της ανάπτυξης καρκίνου στα παιδιά [3]. Εξέτασε τις περιπτώσεις 365 παιδικών καρκίνων. Υπολόγισε το σχετικό κίνδυνο περίπου σε 1,5. Αν και βρήκε μικρότερο σχετικό κίνδυνο σε σχέση με προγενέστερες μελέτες, η έρευνά του απέκτησε μεγαλύτερη αξιοπιστία γιατί έκανε στατιστικές αναλύσεις προκειμένου να απαλείψει συγχυτικούς παράγοντες όπως το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο και το κάπνισμα των μητέρων κατά τη διάρκεια της κύησης. Ο κίνδυνος ήταν ιδιαίτερα αυξημένος για τις λευχαιμίες και τους όγκους του εγκεφάλου. Ο Savitz πραγματοποίησε τόσο επιτόπιες στιγμιαίες μετρήσεις όσο και υπολογισμούς της έκθεσης με βάση τον τύπο των καλωδιώσεων. Ο ίδιος θεωρεί το δεύτερο παράγοντα ως αντιπροσωπευτικότερο για την μακροπρόθεσμη έκθεση του παιδιού στα ΗΜΠ [4].

Το 1989 η G. Matanoski ανακοίνωσε τα αποτελέσματα της δικής της έρευνας [4,5]. Σε αυτή περιλαμβάνονταν 50.582 άρρενες υπάλληλοι της τηλεφωνικής εταιρίας της Νέας Υόρκης. Το αποτέλεσμα εντυπωσίασε κυρίως γιατί βρήκε σχέση δόσης – αποτελέσματος.

Μέτρησε τη μέση έκθεση στα μαγνητικά πεδία στις διάφορες ειδικότητες των υπαλλήλων και τους κατέταξε με βάση αυτή με πρώτους τους συγκολλητές καλωδίων (cable splicers). Αυτοί είχαν δύο φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε μορφή καρκίνου σε σύγκριση με τους υπαλλήλους που δεν εργάζονταν στις τηλεφωνικές γραμμές, επτά φορές τον κίνδυνο για λευχαιμία και αυξημένη συχνότητα καρκίνου του γαστρεντερικού, προστάτη, μαστού και εγκεφάλου. Τα ποσοστά του καρκίνου μειώνονταν σχετικά προς την έκθεση.

Αλλες επιδημιολογικές έρευνες, ενδεικτικές συσχετίσεων που επιχειρήθηκαν είναι οι ακόλουθες:

- χρήση ηλεκτρικών κουβερτών και καρκίνος του μαστού σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες : όχι στατιστικά σημαντικό αποτέλεσμα [6]

- επαγγελματική έκθεση ανδρών σε ΗΜΠ και καρκίνος του μαστού : αυξημένος σχετικός κίνδυνος ιδιαίτερα για ορισμένες ειδικότητες [7]

- χρήση ηλεκτρικών κουβερτών και καρκίνος όρχη σε λευκούς ενήλικες : σχετικός κίνδυνος 1,4 για μη σεμινώματα αυξανόμενος με τη διάρκεια της χρήσης [8]

- λευχαιμία και ενασχόληση με έκθεση σε ΗΜΠ στο προσωπικό του Ναυτικού : αυξημένος σχετικά κίνδυνος για τους ηλεκτρολόγους [9]

- οξεία μη – λεμφοκυπαρική λευχαιμία και έκθεση σε μαγνητικά (πεδία στο χώρο της κατοικίας : δεν βρέθηκε σχέση [10].

- οξεία λευχαιμία και επαγγελματική έκθεση σε ΗΜΠ : σημαντικά αυξημένος σχετικός κίνδυνος για όλες τις βιομηχανικές ειδικότητες πλην αυτής του συγκολλητή [11].

- έρευνα πάνω στην επαγγελματική θνησιμότητα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει σημαντική σχέση μεταξύ των “ηλεκτρικών” ενασχολήσεων και του θανάτου από λευχαιμία [12]

- έκθεση σε ΗΜΠ και λεμφικές – αιμοποιητικές κακοήθειες : σημαντικά αυξημένη θνησιμότητα λόγω οξείας μυελοειδούς λευχαιμίας, πολλαπλού μυελώματος και ιδίως μερικών τύπων κακοήθους λεμφώματος [13].

- θνησιμότητα του πληθυσμού που κατοικεί κοντά σε εγκαταστάσεις μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος : αυξημένη συχνότητα καρκίνου του πνεύμονα στις γυναίκες [14].

- θνησιμότητα και καρκίνος σε εργάτες εργοστασίων ηλεκτρόλυσης : όχι σχέση [15].

- καρκίνος παιδικής ηλικίας και παρατεταμένη έκθεση σε ΗΜΠ 60ΗΖ από ηλεκτρικές οικιακές συσκευές που χρησιμοποιήθηκαν από τη μητέρα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και από το παιδί μετά τη γέννηση : οι ηλεκτρικές κουβέρτες σχετίζονται περισσότερο με τον καρκίνο (κυρίως λευχαιμίας και όγκους του εγκεφάλου) [17].

- απώλεια του εμβρύου και έκθεση σε δύο εποχιακές πηγές ΗΜΠ (ηλεκτρική θέρμανση οροφής και ηλεκτρικά θερμαινόμενα κρεβάτια) : η απώλεια ήταν δυσανάλογα αυξημένη κατά τη διάρκεια της περιόδου χρήσης [17].

- έκθεση των γονέων σε ΗΜΠ και νευροβλάστωμα στους απογόνους : σημαντικά αυξημένος σχετικός κίνδυνος για ορισμένες κατηγόριες έκθεσης [18].

- ισχύς των μαγνητικών πεδίων και τοποθεσία θανάτων από αυτοκτονία : σημαντική σχέση [19].

- χρήση τερματικών Η/Υ και κύηση : αναφέρονται στη βιβλιογραφία 14 επιδημιολογικές μελέτες για το χρονικό διάστημα 1985 – 91 από τις οποίες οι 13 δεν βρίσκουν κίνδυνο για αυτόματη αποβολή ή για δυσπλασία [20].

Οι επιδημιολογικές μελέτες και η ερμηνεία των αποτελεσμάτων τους έχουν δεχθεί σφοδρή κριτική. Κυρίως επισημαίνονται:

1) η δυσταξινόμηση: οι περιπτώσεις ταξινομούνται με βάση τον τίτλο της ειδικότητας κι όχι την πραγματική τους έκθεση, η έκθεση υπολογίζεται με βάση τον τύπο των καλωδίων κι όχι ύστερα από μέτρηση. Αλλωστε οι περισσότερες μελέτες αναφέρονται στο παρελθόν κι έτσι δεν μπορεί να γίνει μέτρηση. Επίσης δεν υπάρχει πάντα ο κατάλληλος εξοπλισμός.

2) η ύπαρξη συγχυτικών παραγόντων όπως οι χημικές ουσίες στον τόπο της εργασίας (διαλύτες, αναθυμιάσεις), τα υψηλά επίπεδα βενζολίου, το οποίο αποτελεί αίτιο λευχαιμίας, στις περιοχές με υψηλή κυκλοφοριακή πυκνότητα [21], οι εργονομικοί παράγοντες, το κάπνισμα και το stress στη χρήση τερματικών Η/Υ και κύηση [20].

3) ο μικρός αριθμός εξεταζόμενων περιπτώσεων

4) η έλλειψη ενός εξακριβωμένου μηχανισμού αλληλεπίδρασης

5)η μη παρατήρηση σχέσης δόσης – αποτελέσματος

Ομως οι επιδημιολογικές μελέτες μπορούν να δεχθούν παρόμοια κριτική ως μεμονωμένες περιπτώσεις. Σαν σύνολο έχουν ισχυρή συνοχή που δεν μπορεί νά αγνοηθεί:

1) οι καρκίνοι που συσχετίζονται με τα ΗΜΠ είναι συνήθως η λευχαιμία, τα λεμφώματα και οι καρκίνοι του νευρικού συστήματος.

2) οι σχετικοί κίνδυνοι που υπολογίζονται είναι συνήθως της τάξης του 2 – 3

Μια σύγχρονη πολλά υποσχόμενη επιδημιολογική έρευνα είναι αυτή του J. Peters. Αυτός μελέτησε 232 περιπτώσεις παιδικής λευχαιμίας στην περιοχή του Los Angeles την χρονική περίοδο 1980 – 87. Τα παιδιά ήταν ως 10 ετών . Συγχρόνως μελέτησε ισάριθμο πληθυσμό παιδιών της ίδιας ηλικίας, φυλής και φύλου σαν πληθυσμό αναφοράς.

Η μέθοδος του περιελάμβανε:

1) μετρήσεις των ΗΜΠ για 24 – 72 ώρες μέσο στο υπνοδωμάτιο του παιδιού

2) στιγμιαίες επιτόπιες μετρήσεις μέσα κι έξω από το σπίτι

3) υπολογισμό της έκθεσης με βάση τον τύπο των καλωδιώσεων.

Επίσης συνέλεξε πληροφορίες σχετικές με παράγοντες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ή να προάγουν τον καρκίνο όπως ιατρικό ιστορικό παιδιού και γονέων, επαγγελματικό ιστορικό γονέων, ιστορικό κατοικίας.

Η προκαταρκτική ανάλυση ανακοινώθηκε στις 7/2/91 [22]. Δεν βρήκε σχέση μεταξύ της λευχαιμίας και της μετρούμενης έκθεσης και μια μικρή σχέση μεταξύ της 24ωρης μέτρησης και του κινδύνου για λευχαιμία. Βρήκε ωστόσο σημαντική σχέση μεταξύ αυτής και του τύπου της καλωδίωσης (σχετικός κίνδυνος: 2,5).

Ως ερμηνεία δίνονται τα ακόλουθα:

1) μερικοί τύποι ηλεκτρομαγνητικής έκθεσης οδηγούν σε αυξημένη λευχαιμία και η σχέση μεταξύ έκθεσης και αποτελέσματος εξαρτάται από περισσότερες παραμέτρους εκτός από τις απλές (χρόνος, ένταση).

2) κάποιο λάθος υπάρχει.

Ο Peters μελέτησε επίσης τη σχέση της χρήσης 13 ηλεκτρικών συσκευών από τα παιδιά με λευχαιμία. Σημαντικό αποτέλεσμα προέκυψε για την μαυρόασπρη TV και τους στεγνωτήρες μαλλιών.

Η καρκινογένεση θεωρείται ότι περιλαμβάνει δύο τουλάχιστον στάδια την έναρξη και την προαγωγή. Στην έναρξη προσβάλλεται το DNA του κυττάρου από ένα μεταλλαξιογόνο και προκαλείται μια μη – αναστρέψιμη μεταβολή που δίνει στο κύτταρο τη δυνατότητα να μετατραπεί σε νεόπλασμα με κατοπινή επίδραση μη – ειδικού παράγοντα ο οποίος θα του δώσει αυξητικό πλεονέκτημα και θα το βγάλει από τη λανθάνουσα κατάσταση όπου ακολουθούσε φυσιολογική κινητική.

Πρόκειται για την προαγωγή.

Η ενέργεια που μεταφέρει η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία τόσο χαμηλής συχνότητας είναι πολύ μικρή για να σπάσει χημικούς δεσμούς (όπως η ακτινοβολία Χ) ή για να προκαλέσει θέρμανση (όπως τα μικροκύματα). Ετσι αν είναι να επηρεάζει την καρκινογένεση θα το κάνει στο στάδιο της προαγωγής. Ενα σημαντικό μέρος της βιβλιογραφίας περιγράφει αποτυχημένες προσπάθειες για να προκληθούν μεταλλάξεις με παρόμοιο τρόπο. Αλλού αναφέρονται ασήμαντα αποτελέσματα. Ετσι μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι δεν υπάρχει δράση στη φάση της έναρξης.

‘Ενα αποδεδειγμένο και επαναλήψιμο αποτέλεσμα της επίδρασης ΗΜΠ χαμηλής συχνότητας στα πειραματόζωα είναι οι διαταραχές των κιρκαρδικών ρυθμών [5].Αυτό είναι περισσότερο φανερό στην έκκριση της ορμόνης μελατονίνης από την επίφυση. Η επίφυση συνδέεται με την οπτική οδό και δρα ως νευρομετασχηματιστής μετατρέποντας ένα νευρικό σήμα σε ορμονική έκκριση. Το σύστημα αυτό σχετίζεται με την καθημερινή εναλλαγή ύπνου εγρήγορσης. Κάποια αλλαγή στην κυκλική διακύμανση της μελατονίνης (αυξημένη το βράδυ, μειωμένη το πρωί) προκαλεί διαταραχή στις σχέσεις των διαφόρων κιρκαρδικών ρυθμών γεγονός που μπορεί να έχει ως συνέπεια ψυχιατρικές διαταραχές συμπεριλαμβανομένης και της κατάθλιψης. Επίσης μπορούν να επηρεαστούν η ευαισθησία στα φάρμακα και η ικανότητα παραγωγής έργου.

Επίμυες που ακτινοβολούνταν συνεχώς με ηλεκτρικά ή με μαγνητικά πεδία, υπό καθορισμένες συνθήκες παρουσίασαν σημαντικά ελαττωμένη νυχτερινή έκκριση μελατονίνης [5,23]. Ο μηχανισμός είναι άγνωστος. Η επίδραση της ακτινοβολίας μπορεί να είναι άμεση στην επίφυση ή έμμεση στο συμπαθητικό που τη νευρώνει [24]. Πάντως βρέθηκε ότι ελαττώνεται η συγκέντρωση της Ν – ακετυλοτρανσφεράσης, του καθοριστικού ενζύμου στη σύνθεση της μελατονίνης από τη σεροτονίνη [23]. Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι οι εντάσεις που χρησιμοποιήθηκαν ήταν μεγαλύτερες του συνηθισμένου στην οικιακή και στην επαγγελματική έκθεση.

Στη βιβλιογραφία αναφέρεται πείραμα κατά το οποίο μεταβλήθηκαν κιρκαρδικοί ρυθμοί σε άνθρωπο υπό την επίδραση ΗΜΠ 10 Ηz [25] και πείραμα με εθελοντές οι οποίοι χρησιμοποίησαν ηλεκτρικές κουβέρτες για 6 – 10 εβδομάδες με αποτέλεσμα μειωμένη έκκριση μελατονίνης [5].

Τα επίπεδα της μελατονίνης έχουν συνδεθεί με τον καρκίνο διαφόρων οργάνων αλλά ιδιαίτερα με αυτόν του μαστού. Τα εργαστηριακά δεδομένα που υπάρχουν είναι τα ακόλουθα. Πειράματα σε επίμυες έδειξαν ότι η χορήγηση μελατονίνης δρα προστατευτικά στην ανατήξει όγκων[26]. Η έλλειψη μελατονίνης προάγει την ανάπτυξη καρκίνου ύστερα από εφαρμογή καρκινογόνου ουσίας [23]. Ιn vitro παρατήρηση ότι η μελατονίνη δρα ανασταλτικά στην αύξηση ανθρώπινων καρκινικών κυττάρων μαστού [7].

Η μελατονίνη δρα στον υποθάλαμο και στην υπόφυση αναστέλλοντας την παραγωγή των FSH και LH καθώς και των εκκριτικών τους παραγόντων. Επίσης φαίνεται πως δρα ανασταλτικά στην έκκριση προλακτίνης. ‘Ετσι η χορήγηση μελατονίνης στα πειραματόζωα κατεβάζει τα επίπεδα οιστραδιόλης και προλακτίνης στον ορό [23]. Εφόσον η μελατονίνη καταστέλλει τις γεννητικές ορμόνες, χαμηλότερα επίπεδα αυτής, λόγω επίδρασης ΗΜΠ, Θα οδηγούσε σε αυξημένα επίπεδα οιστρογόνων και προλακτίνης τα οποία σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού [26].

Η υπόθεση αυτή υποστηρίζεται από τα ακόλουθα δεδομένα [27] :

1) η ασβεστοποίηση της επίφυσης είναι συχνότερη στις χώρες με υψηλό ποσοστό καρκίνου του μαστού και χαμηλότερη σε αυτές με χαμηλά ποσοστά καρκίνου.

2) οι φαινοθειαζίνες αυξάνουν το επίπεδο της μελατονίνης στον ορό. Υπάρχουν αναφορές σχετικά με ασθενείς που παίρνουν χλωροπρομαζίνη. ότι έχουν χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του μαστού.

3) έχει αναγνωρισθεί υποδοχέας μελατονίνης στην ανθρώπινη ωοθήκη πράγμα που προτείνει μια άμεση επίδραση της ορμόνης στη λειτουργία του οργάνου και πιθανώς στην παραγωγή οιστρογόνων.

Θα πρέπει να έχει κανείς υπόψη ότι στα πειράματα που πραγματοποιήθηκαν παρουσιάζονται “παράθυρα” που αφορούν τόσο στη συχνότητα όσο και στην ένταση. Δηλαδή το αποτέλεσμα εμφανίζεται σε ορισμένη τιμή και όχι σε μικρότερη ή μεγαλύτερη. ‘Ετσι τα ELF βρέθηκε ότι προκαλούν σημαντικές επιδράσεις σε κύτταρα – στόχους in vitro και in νίνο. Για την εξήγηση του μηχανισμού δράσης θεωρείται καθοριστική η ανεύρεση του τόπου δράσης και του τρόπου ενίσχυσης της αρχικής επίδρασης (amplification). Σύμφωνα με μια θεωρία δρουν σε ένα ήδη υπάρχοντα μηχανισμό κυτταρικής απάντησης στη δράση ενός εξωκυτταρικού μορίου. Τέτοιο είναι το σύστημα υποδοχέων επιφανείας και G – πρωτεϊνών. Στην περίπτωση αυτή η σύνδεση του μορίου μεταβάλλει τη διαμόρφωση του κυτταροπλασματικού τμήματος του υποδοχέα έτσι ώστε να συνδέεται με μια G – πρωτείνη, η οποία με τη σειρά της ενεργοποιεί ή αδρανοποιεί ένα ένζυμο της πλασματικής μεμβράνης ενώ σε άλλες περιπτώσεις συνδέεται σε ένα κανάλι ιόντων. Το ένζυμο παράγει έναν διαλυτό διαμεσολαβητή που απελευθερώνει Ca++ από μια ενδοκυττάρια αποθήκη ή παράγει c ΑΜΡ. Και τα δύο Ca++ και cAMP, συνδέονται με άλλες ειδικές πρωτείνες του κυττάρου μεταβάλλοντας τη δραστικότητά τους.

Η μεταβολή της διαμόρφωσης και συνεπώς της λειτουργίας των υποδοχέων της κυτταρικής μεμβράνης έχει προταθεί ως εξήγηση στη βοήθεια που προσφέρουν τα μεταβαλλόμενα μαγνητικά πεδία στη θεραπεία των καταγμάτων [28]. Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή τα επαγόμενα ηλεκτρικά πεδία αλλάζουν το μοντέλο των ηλεκτρικών φορτίων στην επιφάνεια έτσι ώστε αν και ο υποδοχέας συνδέεται με την παραθορμόνη (ΡΤΗ) δεν είναι στην κατάλληλη διαμόρφωση για να μεταδώσει το σήμα. Θα πρέπει να έχει κανείς υπόψη ότι οι οστεοβλάστες έχουν κεντρικό ρόλο στη ρύθμιση του μεταβολισμού του οστού. Αποτελούν τα κύτταρα – στόχους για την ΡΤΗ, περνώντας το ρυθμιστικό ορμονικό μήνυμα στα κύτταρα άλλου τύπου με παρακρινικούς μηχανισμούς. Ετσι η έλλειψη ευαισθησίαs των οστεοβλαστών στην ΡΤΗ οδηγεί σε αυξημένη σύνθεση κολλαγόνου και σε μειωμένη απορρόφηση οστού από τους οστεοκλάστες. Μέσα στα κύτταρα παρατηρείται ελάττωση του ΑΜΡ καθώς η αδενυλκυκλάση ενεργοποιείται από την παραθορμόνη. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφερθεί η πιθανή συμμετοχή των ρυθμιστικών πεπτιδίων στο μηχανισμό. Αυτά συμμετέχουν στη διατήρηση της “κοινωνικής συμπεριφοράς” των κυττάρων μέσα στον πολυκύτταρο oργανισμό είτε προάγοντας είτε αναστέλλοντας την αύξησή τους. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι το ίδιο μόριο είναι ικανό να προκαλέσει και τα δύο αποτελέσματα και ότι κατά τη διάρκεια της διαφοροποίησης η απάντηση του κυττάρου σε έναν τέτοιο παράγοντα μπορεί να αλλάξει από αυξητική σε ανασταλτική [29]. ‘Ετσι με βάση την προηγούμενη υπόθεση σχετικά με τη δράση των ELF στους κυτταρικούς υποδοχείς με αποτέλεσμα την παρεμπόδιση της δράσης των εξωκυτταρικών μορίων και την επίδραση στους παρακρινικούς μηχανισμούς, οδηγείται κανείς στη σκέψη ότι θα μπορούσε να παρεμποδιστεί η δράση των ανασταλτικών πεπτιδίων. Τέτοιοι παράγοντες είναι το TGF – β (Transforming Growth Factor – β) και οι ιντερφερόνες (IFN). Το TGF – β ανάμεσα στα άλλα αναστέλλει την απάντηση των κυττάρων σε άλλους αυξητικούς παράγοντες. Η INF – α δρα ως κυτταροστατικό, αντί – ιικό, ανοσορυθμιστικό. Αναστέλλει τη σύνθεση ενός αριθμού πρωτεϊνών συμπεριλαμβανομένης της αποκαρβοξυλάσης της ορνιθίνης (ODC) [30]. Η ODC είναι απαραίτητη για την αύξηση των κυττάρων και χρησιμοποιείται συχνά ως δείκτης της προαγωγής του καρκίνου. Πειράματα αναφέρουν αύξηση του ενζύμου υπό την επίδραση πεδίων 60Ηz [5]. Η INF – α χρησιμοποιείται κλινικά με σημαντική επιτυχία στη αντιμετώπιση λευχαιμικών και μελωμάτων, δηλαδή των συχνότερων κακοηθειών λόγω της επίδρασης ΗΜΠ χαμηλής συχνότητας, σύμφωνα με τις επιδημιολογικές μελέτες. Επίσης το TGF – β και η IFN -α περιορίζουν την αύξηση in vitro ενός ευρέως φάσματος κυτταρικών σειρών (ιδιαίτερα επιθηλιακών) συμπεριλαμβανομένων αυτών κακοήθους προέλευσης [29]. Εκτός από τα προηγούμενα και τα ιόντα ασβεστίου, ως ενδοκυττάριοι αγγελιοφόροι συνδεδεμένοι με το σύστημα επιφανειακών υποδοχέων – G – πρωτεινών, βρίσκονται στο επίκεντρο της έρευνας. Αναφέρεται εργασία κατά την οποία μεταβλήθηκε η πρόσληψη ασβεστίου από λεμφοκύτταρα επίμυος υπό την επίδραση μαγνητικών πεδίων συγκρίσιμων με αυτά της επαγγελματικής έκθεσης. Η πρόσληψη αυξήθηκε μόνο όταν επέδρασε στο κύτταρο ένα μιτογόνο του οποίου φαίνεται ότι το πεδίο πολλαπλασίασε τη δράση [26]. Σε άλλες εργασίες μεταβλήθηκε η ροή ιόντων ασβεστίου σε εγκεφαλικούς ιστούς κότας και γάτας [25]. Αλλη περίπτωση αναφέρει μεταβολή στην έκκριση ινσουλίνης από β – κύτταρα παγκρεατικών νησιδίων κονίκλου υπό την επίδραση ELF πεδίου. Ταυτόχρονα μειώθηκε και η διακίνηση των Cα ++ και ως γνωστό η έκκριση της ινσουλίνης είναι μια διαδικασία εξαρτημένη από το ασβέστιο [25]. Κύματα των 60 Ηz παράγουν αρμονικές στα 120 και 180 Ηz και υποαρμονικές στα 30 και 15 Ηz. Το φαινόμενο είναι εντονότερο κοντά στους μετασχηματιστές και σε παρόμοιες συσκευές. Η συχνότητα των 15 Ηz είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα αφού βρίσκεται αρκετά κοντά στη συχνότητα συντονισμού των ιόντων ασβεστίου (16Ηz). Η συχνότητα αντίθετα των 50 Ηz παράγει υποαρμονικές στα 25 και 12,5 ΗΖ όπου και η σχέση είναι πιο αδύναμη. Eτσι μελέτες σε φυσιολογικά ανθρώπινα λεμφοκύτταρα σε καλλιέργεια έδειξαν ότι μαγνητικά πεδία με συχνότητα κοντά στα 15 Ηz επάγουν εισροή Cα- 45 μέσα στα λεμφοκύτταρα 3 φορές μεγαλύτεοη από την παρατηρούμενη στα λεμφοκύτταρα αναφοράς [9]. Οι προηγούμενες πληροφορίες προσφέρουν υποστήριξη στη θεωρία που δέχεται την κυτταρική μεμβράνη στον τόπο πρωταρχικής αλληλεπίδρασης με τα ΗΜΠ και ιδιαίτερα σε όσους υποστηρίζουν ότι υπεύθυνες για τον μετασχηματισμό των ΗΜΠ χαμηλής συχνότητας είναι ένας μικρός αριθμός κατιονικών θέσεων πάνω σε μακρομόρια της κυτταρικής επιφανείας που καταλαμβάνονται από Cα++ συναγωνιζόμενα από Η+ [31].

Αλλη εργαστηριακή μελέτη αναφέρει ότι καλλιέργειες ανθρώπινων ινοβλαστών αυξάνουν την σύνθεση DNA όταν εκτίθενται σε ΗΜΠ χαμηλής συχνότητας και έντασης ανάλογης ή μικρότερης του γεωμαγνητικού πεδίου [32]. Παράλληλα. πειράματα δείχνουν ότι ΗΜΠ 100 Ηz (1,2 μΤ) που επιδρούν σε γονιμοποιημένα ωά όρνιθας επιβραδύνουν ή σταματούν σε αρχικά στάδια την εμβρυογένεση. Παρουσιάζονται νεκρωτικές περιοχές και ιδιαίτερη ευαισθησία εμφανίζει το κεφαλικό νευρικό σύστημα ενώ τη μικρότερη η έμβρυική καρδιά [33]. ‘Οσον αφορά στα πειράματα σε ανθρώπους, εθελοντές εκτέθηκαν για χρονικό διάστημα 24 – 36 ωρών σε ΗΜΠ 60 Ηz λίγο μεγαλύτερης έντασης από αυτή ακριβώς κάτω από ηλεκτρική γραμμή υψηλής τάσης.

Τα αποτελέσματα ήταν [26]:

1) επιβράδυνση του καρδιακού ρυθμού (απώλεια 3 παλμών το λεπτό με την έναρξη και με τη λήξη της έκθεσης). Σε λίγα λεπτά επέρχεται προσαρμογή

2) επιβράδυνση του χρόνου αντίδρασης και μείωση της απόδοσης σε test – χρόνου

3) δεν βρέθηκαν βιοχημικές μεταβολές.

Στη συνέχεια αναφέρονται ορισμένα στοιχεία σχετικά με τον κοινωνικό αντίκτυπο του θέματος.

Η κοινωνία των Η.Π.Α. φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένη καθώς τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ασχολούνται συχνά με το θέμα. Στις πόλεις τοπικά συμβούλια αγωνίζονται να απομακρύνουν γραμμές ηλεκτρικού ρεύματος από κατοικημένες περιοχές. Αρχισαν να εμφανίζονται μηνύσεις εργαζομένων που υποστηρίζουν ότι έπαθαν λευχαιμία από επαγγελματική έκθεση. Θα πρέπει επίσης να αναφερθεί η σφοδρή αντίθεση των κυβερνήσεων των Πολιτειών Michigan και Wisconsin στην εγκατάσταση μιας τεράστιας κεραίας ELF από το Ναυτικό που θα επιτρέπει την επικοινωνία με τα υποβρύχια σε επιχειρησιακό βάθος. Η υπηρεσία προστασίας του περιβάλλοντος (ΕΡΑ) φαίνεται να δέχεται τη σχέση μεταξύ ELF και καρκινογένεσης [34]. Συγχρόνως η έρευνα στον τομέα αυτό χρηματοδοτείται αφειδώς [35]. Ακόμα ορισμένες πολιτείες έχουν καθορίσει όρια στην ένταση για τα ΗΜΠ. Ανάλογα έχουν πράξει χώρες όπως η πρώην Σοβιετική ‘Ενωση και το Ηνωμένο Βασίλειο καθώς και διεθνείς οργανισμοί όπως η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (WHO) και η Διεθνής ‘Ενωση για την Προστασία από την Ακτινοβολία (IRPA). Ωστόσο φαίνεται πως δεν έχουν όλοι την ίδια γνώμη. Το κοινωνικό σώμα έχει χωριστεί σε δύο παρατάξεις. Οι μεν πιστεύουν ότι οι ενδείξεις είναι αρκετές για να ληφθούν προληπτικά μέτρα. Οι δε επιμένουν ότι πρώτα πρέπει να υπάρξουν αποδείξεις πριν ληφθούν μέτρα, τα οποία πάντα θα πρέπει να έχουν ένα λογικό κόστος. Οι προτεινόμενες λύσεις αφορούν σε τεχνικές μετατροπές στο δίκτυο διανομής του ηλεκτρικού ρεύματος και στις γειώσεις των σπιτιών. Προδιαγραφές ασφαλείας απαιτούνται για τις ηλεκτρικές συσκευές. Το τελευταίο μέτρο έχει εφαρμοστεί μαζικά μόνο από τις κατασκευαστικές εταιρίες των ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Η απουσία αποδεδειγμένης πρόκλησης καρκίνου στο εργαστήριο ασφαλώς αποδυναμώνει τις ενδείξεις των επιδημιολογικών μελετών. ‘Ομως τα ιστορικά παραδείγματα στις ανακαλύψεις άλλων καρκινογόνων όπως το κάπνισμα δείχνουν πως η επιδημιολογική επισήμανση του κινδύνου προηγήθηκε της εργαστηριακής επιβεβαίωσης. Ακόμη δε θα πρέπει να παραβλέπεται το ότι πρόκειται για έναν πιθανό προαγωγές της καρκινογένεσης για τον οποίο οι επιδημιολογικές μέθοδοι είναι φτωχά ανεπτυγμένες σε σύγκριση με αυτές των παραγόντων έναρξης.

Ωστόσο οι μέχρι στιγμής ενδείξεις επιβάλλουν να λαμβάνονται υπόψη τα ΗΜΠ όταν σχεδιάζονται καινούργια κοινωνικά ιδρύματα όπως νοσοκομεία – ιδιαίτερα για ψυχιατρικούς ασθενείς. Επίσης δεν θα πρέπει οι γυναίκες να βάζουν σε κίνδυνο την υγεία του εμβρύου χρησιμοποιώντας ηλεκτρικές κουβέρτες κατά τη διάρκεια της κύησης, ούτε παιδικοί σταθμοί να βρίσκονται κοντά σε ηλεκτροφόρα καλώδια υψηλής τάσης.

Ακόμα κι αν το πρόβλημα δεν είναι έντονο σήμερα, δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για το μέλλον αφού ο πληθυσμός της γης αυξάνει και ελεύθερος χώρος ολοένα και λιγοστεύει με αποτέλεσμα οι άνθρωποι να έρχονται σε πλησιέστερη σχέση με τις ηλεκτρικές γραμμές. Συγχρόνως η ζήτηση του ηλεκτρικού ρεύματος αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 40% έως το 2000.

Σίγουρα θα έχουμε νέα καθοριστικά στοιχεία σε σύντομο χρονικό διάστημα αφού πολλές επιδημιολογικές έρευνες τέλειωσαν πρόσφατα ή αναμένεται να ολοκληρωθούν στο εγγύς μέλλον [5]: 1988 (1), 1990 (6), 1991 (5), 1992 (4), 1993 (3), 1994 (4) [στην παρένθεση ο αριθμός των επιδημιολογικών ερευνών ].

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1) Μ. Stuchly. Human exposure to static and time – varying magnetic fields

Health physics 1986;51:215-225

2)Ν. Wertheimer, Ed. Leeper. Electrical wiring configurations and childhood cancer.

Am J. Epldemiol 1979; 109: 273 -284

3)D. Savitz et ai. Case – control study of childhood cancer and exposure to 60 Ηz magnetic fields

Am J Epidemiol 1988; 128: 21 – 38

4)R. ΡοοΙ Is there an EMF – cancer connection

Science 1990; 249: 1096- 1098

5)Special report Electromagnetic Fierds: the jury’s stiil out

ΙΕΕΕ Spectrum Aug 1990: 22 – 35

6)J. Vena et al Use of electric blankets and risks of postmenopausal breast cancer

Am J Epldemiol 1991;134:180-185

7)Ρ. Demers et al Occupational exposure to electromagnetic fields and breast cancer in men

Am J Epldemiol 1991; 134: 340 -347

8)R. Verreault Use of electric blankets and risk of testicular cancer

Am J Epidemiol 1991 ;131:759- 762

9)F. Garland et al Incidence of Ieukemia in occupations with potential electromagnetic field exposure in US navy personnel

Am J Epldemiol 1990. 132: 293 – 303

10)R. Severson et al Acute nonlumphocytic Ieukemia and residentlal exposure to power frequency magnetic fields

Am J Epidemiol 1988; 128: 10 – 20

11)S. Bastuji – Garin et ai. Acute Ieukaemia in workers exposed to electromagnetlc flelds

Eur J Cancer 1990; 26: 1119 – 1120

12)Μ. Mc Dowall Leukaemia mortality in electrical workers in England and Wales.

Lancet 1983 (Jan): 246 (Ietter)

13)S. Milham Jr. Increased mortality in amateur radio operators due to lymphatic and hematopoietic malignancies

Am J Epidemiol 1988; 127. 50 – 54

14)Μ. Mc Dowall Mortality of persons resident in the vicinity of electricity transmission facilities

Br J Cancer 1986; 53: 271 – 279

15)L. Barregard et al Cancer among workers exposed to strorng static magnetic fields

Lancet 1985 (0ct).892 (Ietter)

16)D. Savitz et al. Magnetic field exposure from electric appliances and childhood cancer

Am J Epidemiol 1990 ; 131: 763 – 773

17)Ν. Wertheimer. Ed. Leeper Fetal Ioss associated wjth two seasonal sources of electromagnetic field exposure

Am J Epidemiol 1989;129: 220 – 224

18)J. Wilkins. V. Hundley Paternal occupational exposure to electromagnetic fields and neuroblastoma in offspring

Am J Epidemiol 1990; 131: 995 – 1008

19)F.S Perry et al Environmental pοwer – frequency magnetic flelds and suicide

Health physics 1981 ; 41: 267 – 277

20)R. Kavet, R. TeIl VDTs: Field levels, eρidemiology and laboratory studies Health physics 1991 ; 61:47 – 57

21)J. Jauchem Νο Cancer Iink

Nature 1990;347:418 (letter)

22)R. ΡοοΙ EMF – cancer link still murky

Nature 1991 ; 349: 554

23) R. Stevens Electric power use and breast cancer. a hypothesis

Am J Epidemiol 1987;125: 556-561

24) Ρ. Semm et al Effects of an Earth – strength magnetic field on electrical

actlvity of pineal cells

Nature 1980; 288: 607 – 608

25) W.R. Adey Some fundamental aspects of biological effects of extremely Iow

frequency (ELF) in: “Biological effects and dosimetry of nonlonizing

radiation” ΝΑΤΟ. Advanced study institutes series.

26) R. Ροοl Electromagnetic fields: The biological evidence

Science 1990; 249:1378 – 1381

27) Μ. Cohen et al Role of pineal gland in aetiology and treatment of breast

cancer

Lancet 1978 (Oct): 814 – 816

28) R. Luben Effects of low – energy electromagnetic fields (pulsed and DC) on

membrane signal transduction process in biological systems

Healthphysics 1991;61: 15-28

29) C.M. Steel Peptide regulatory factors and malignancy

Lancet1989 ; 3:30-34

30) CECIL Textbook of Medicine 19th ed. (Int.) Saunders

31) W. Adey Tissue interaction with non – ionizing electromagnetic fields

Physiological Reviews 1981 ; 61:435- 513

32) Α. Liboff et al. Time – varying magnetic fields: effect on DΝΑ synthesis

Science 1984; 223: 818 – 820

33)J. Deigado et al Embryological changes induced by weak, extremelely low electromagnetic fields

J Anat 1982; 134: 533- 551

34)S. Shulman Cancer risks seen in electromagnetic fields

Nature 1990; 345: 463

35)Dο Power line – generated electromagnetic fields have any association with certain disorders ?

JAMA 1988; 259: 1131 – 1133

Εισπνοές
Με την εισπνοή τα αιθέρια έλαια διεισδύουν στον οργανισμό και επηρεάζουν τα διάφορα όργανα. Βάζουμε σε μια λεκάνη με ζεστό νερό μερικές σταγόνες από το αιθέριο έλαιο και εισπνέουμε.

Μασάζ
Τα αιθέρια έλαια διαπερνούν το δέρμα γρήγορα και φθάνουν με το αίμα στα όργανα. Για το μασάζ χρησιμοποιούμε ένα βασικό λάδι, όπου προσθέτουμε τα αιθέρια έλαια. Κάνετε εντριβές με 1-2 σταγόνες σε 10 ml βασικό λάδι (αμυγδαλέλαιο, σπαθόλαδο, λάδι από κουκούτσια σταφυλιού) σε ευαίσθητες περιοχές όπως πέλματα, λαιμό, κροτάφους, κοιλιά, στήθος. Το ίδιο μπορούμε να κάνουμε με μια κομπρέσα, βουτώντας ένα κομμάτι βαμβάκι ή πανί σε νερό που έχουμε προσθέσει 2-3 σταγόνες έλαιο, για 15 περίπου λεπτά.

Τσάι
Μέσα σε τσάι χωρίς ζάχαρη και γάλα, το αιθέριο έλαιο, στη σωστή ποσότητα, χρησιμοποιείται για εσωτερική λήψη.

Μπάνιο
Μερικές σταγόνες στο μπάνιο δίνουν τα επιθυμητά αποτελέσματα, αν παραμείνουμε στο νερό γύρω στα 20 λεπτά. Μπορούμε να συνδυάσουμε μέχρι 4 αιθέρια έλαια.

Μαλλιά
6 σταγόνες στο ξέβγαλμα. Πολύ κατάλληλο το δενδρολίβανο.

Αρωματισμός χώρου
Στην ειδική πύλινη συσκευή βάζουμε 3-4 σταγόνες αιθέριου ελαίου μέσα σε θερμαινόμενο νερό.

Αγιόκλημα (1): αρωματικά σώματος, χώρου
Βανίλια: μαγειρική, αναζωογονητικό, αισθησιακό, αρωματικό
Βιολέτα (2): αρωματικά σώματος, χώρου
Βετυβέρια: τονωτικό, αναζωογονεί κύτταρα, για αρθρίτιδα
Βασιλικός: ηρεμιστικό (μπάνιο), αγχολυτικό, κυκλοφορία αίματος, γαστρεντερικά, κρυολογήματα, τοκετούς, τσίμπημα φιδιού/σφήκας
Γαρδένια: αρωματικά σώματος, χώρου
Γαρύφαλλο: πονόδοντο, ιγμορίτιδα, κρυολόγημα, βρογχίτιδα, άσθμα, πλευρίτιδα, νευραλγία, υπέρταση, διάρροια, δυσπεψία, δερματολογικά, εντομοαπωθητικό
Γεράνιο (3): γαστρεντερικά, πέτρες, στοματικές μολύνσεις, λευκόροια, στειρότητα, κυτταρίτιδα, πληγές, σκασμένα χείλη, κοψίματα, λειχήνες, έκζεμα, λιπαρό δέρμα
Γιασεμί: τονωτικό, αντισηπτικό, για ψυχοσωματικά/γυναικολογικά/αναπνευστικά προβλήματα, για ξηρά και ευθαίσθητα δέρματα
Γκρέιπ-Φρουτ: πέψη, ρύθμιση λέμφου & εκκρίσεων, κυτταρίτιδα, παχυσαρκία, κατακράτηση υγρών
Δενδρολίβανο: τονωτικό, διουρητικό, δυσκοιλιότητα, τυμπανισμό, αρθρίτιδα κ.α.
Ευκάλυπτος: κρυολόγημα, πονοκέφαλο, υπεραιμία, αντισηπτικό,κυστίτιδα, διάρροια κ.α.
Κανέλλα: κυκλοφοριακό, καρδιά, νεύρα, σπασμούς, αναιμία, εξάντληση, για ψείρες, ψώρα, σκουλίκια, τυμπανισμό, βήχα κ.α.
Κέδρος (4): χρόνιο άγχος, παράλυση, συνάχι, βλένες, λιπαρά δέρματα κ.α.
Κυπαρίσσι: αντισηπτικό, διουρητικό, αιμορροίδες, χιονίστρες, κιρσούς, γυναικολογικά, πεπτικά, άσθμα, πρόληψη καρκίνου κ.α.
Κρίνος: αρωματικά σώματος, χώρου
Λεβάντα: πληγές, τσιμπήματα, ψείρα, πονοκέφαλο, καταρροή, παχυσαρκία, δυσπεψία, ναυτία, κ.α. (τις περισσότερες εφαρμογές)
Λεμόνι: αλκαλοποίηση, αντισηπτικό, πληγές, έρπη, χιονίστρες, τσιμπήματα εντόμων, μαλλιά, αναιμία, υπέρταση κ.α.
Λιβάνι: αντισηπτικό, κυστίτιδα, αιμορροίδες, δερματικά, πίεση, βήχα
Μανταρίνι (5): ηρεμιστικό, υπνωτικό, αντισπασμωδικό, επιληψία
Μελισσόχορτο: ηρεμιστικό, τονωτικό, για νευρικό/πεπτικό σύστημα, ναυτία, υπέρταση, αλλεργίες, τσιμπήματα
Μέντα: αντί ασπιρίνης για πονοκέφαλο, πονόδοντο, πέψη, γυναικολογικά, κρυολόγημα, τσιμπήματα από έντομα (το καλύτερο)
Μάραθος (6): γαστροεντερικά, λόξυγγα, ναυτία, καθαρισμό νεφρών, όραση, γυναικολογικά
Μύρο: κρυολόγημα, βρογχίτιδα, πληγές, άφθες, αφροδισιακό κ.α.
Νερολί: νευροτονωτικό, αναζωογονητικό δέρματος, φουσκώματα
Νιαουλί: νεύρα, δυσπεψία, ουρολοίμωξη, ιγμορίτιδα, τσιμπήματα, έλκος κ.α
Περγαμόντο: βρογχίτιδα, αντικαταθληπτικό, έλλειψη όρεξης, δερματικά κ.α.
Πικραμύγδαλο: αυπνίες, καρδιοτονωτικό
Πορτοκάλι: πεπτικά, παχυσαρκία, ταχυπαλμία, αυπνία κ. α.
Πατσουλί: αφροδισιακό, παχυσαρκία, ραγάδες, πληγές, άγχος, κατάθλιψη κ. α.
Ρίγανη (7): άσθμα, βογχίτιδα, έλλειψη όρεξης, χώνευση, ακανόνιστες περιόδους κ.α.
Ροδόξυλο: αντισηπτικό, ακμή, αναζωογονεί κύτταρα, δερματίτιδα, ρυτίδες κ.α. Σανδαλόξυλο: νευροτονωτικό, διάρροια, κολικό, αδυναμίες, λόξυγγα, συνάχι κ.α.
Τσαγιόδενδρο: γαστρεντερικά, κρυολόγημα, μήκυτες ποδιών, μολυνσεις πληγών
Τριαντάφυλλο (8): νευροτονωτικό, ηρεμιστικό, καρδιά, στομάχι, κατάθλιψη, συκώτι, δυσκοιλιότητα, γυναικολογικά κ.α.
Υλάνγκ-Υλάνγκ: ορμονικό σύστημα, υπέρταση, γαστρεντερικά, αυπνίες, αφροδισιακό, καρδιακό/αναπνευστικό ρυθμό κ.α.
Φασκόμηλο: τονωτικό, αρθριτικά, δερματικά, διουρητικό, τριχόπτωση, ενδοκρινική ισορροπία κ.α.
Χαμομήλι (9): ερεθισμό βλεφάρων, σπασμένα αγγεία, ρευματισμούς, κιστίτιδα, σπασμοφιλία, αντιαλλεργικό, στρές, αυπνίες κ.α.

Καλλυντικά Λάδια

Αμυγδαλέλαιο (βασικό λάδι για ανάμειξη αιθ. ελαίων): μαλλιά, πρόσωπο, απαλυντικό
Βερυκοκέλαιο: ντεμακιγιάζ, για όλα τα δέρματα
Δαφνέλαιο: δυνάμωμα μαλλιών, τριχόπτωση, τονίζει σκούρα μαλλιά
Εκχύλισμα αλόης: αναζοωγονητικό, ενυδάτωση, σύσφιξη
Καρυδέλαιο: τονωτικό για μαλλιά
Καστορέλαιο: μάτια, βλεφαρίδες, ψαλίδα μαλλιών
Λάδι αβοκάντο: μαλακτικό για ξηρά δέρματα, επαναφέρει κύτταρα στη φυσική κατάσταση, θρεπτικό για μαλλιά
Λάδι βιζόν: μάτια, βλεφαρίδες, μαύρους κύκλους, περιποίηση μαλλιών
Λάδι καλεντούλας: επούλωση πληγών, ερεθισμένο δέρμα, σπυριά
Λάδι καρύδας: μαύρισμα στον ήλιο, περιποίηση ξηρών δερμάτων
Λάδι κισσού: κυτταρίτιδα
Λάδι από κουκούτσια σταφυλιού (βασικό λάδι): περιποίηση σώματος, μασάζ
Λάδι από φύκια: κυτταρίτιδα, αδυνάτισμα
Λάδι χοχόμπα: για ξηρά δέρματα μαλακτικό, ενυδατικό, για ρυτίδες
Λινέλαιο: πέτρες χολής
Σπαθόλαδο: μυοχαλαρωτικό (μασάζ), για κουρασμένα πόδια.

Για Ομορφιά Και Υγεία

Αργιλος (καολίνη): μάσκα προσώπου
Φύκια σκόνη: κυτταρίτιδα, σύσφιξη
Χένα: δυναμώνει, λάμπει και βάφει τα μαλλιά

Ανιθος αφυδατωμένος
Αμμωνία
Βασιλικό
Βανίλια
Γαρίφαλλο χονδρό/ψιλό
Γευστικό
Δάφνη
Δενδρολίβανο
Δυόσμος χονδρόφυλλος (1)
Θυμάρι
Κακουλέ
Κανέλλα ψιλή/8cm (2)
Κάρρυ
Καρίνο μίγμα για κοτόπουλο
Καρότο αφυδατωμένο
Κιτρινόριζα
Κολίανδρος
Κρεμύδι flakes αφυδατωμένο
Κρεμύδι σκόνη
Κύμινο ψιλό/χονδρό
Μαιντανός αφυδατωμένος
Μαστίχα Χίου
Μαντζουράνα
Μαχλέπι
Μουστάρδα σκόνη/κόκκοι
Μπαχάρι ψιλό/χονδρό
Μπούκοβο γλυκό/καυτερό
Μπέικιν πάουντερ
Μοσχοκάρυδο ψιλό/χονδρό (3)
Ξυνό (κιτρικό οξύ)
Παπαρούνα (μηκονόσπορος)
Πικάντικο (μίγμα μπαχαρικών)
Πιπερόριζα
Πιπέρι κόκκινο γλυκό/καυτερό (4)
Πιπέρι άσπρο ψιλό/χονδρό
Πιπέρι πράσινο χονδρό
Πιπέρι μαύρο ψιλό/χονδρό
Ρίγανη Κρήτης άγρια, ΑΑ ποιότητα
Ρίγανη Στερεάς Ελλάδος Α+Β ποιότητας
Σέλινο αφυδατωμένο
Σκόρδο Granule/σκόνη
Σόδα φαγητού
Σαφράν σκόνη
Τσεμέμ

Tα εσωτερικά φυτά μπορεί να κάνουν περισσότερα πράγματα από το να διακοσμήσουν
το περιβάλλον μας -μπορούν στην πραγματικότητα να βοηθήσουν στο να καθαρίσουν
το μολυσμένο περιβάλλον που αναπνέουμε μέσα στα σπίτια μας, εντός των γραφείων
μας και σε άλλα κτίρια και εργοστάσια.

Αυτά είναι πολύ ευχάριστα νέα για όλους εμάς που ζούμε σε μεγάλες μολυσμένες
πολιτείες, σε μας που τα σπίτια μας είναι σε κεντρικά σημεία της πόλης, με πολλή
μόλυνση και σε όσους δουλεύουν στο κέντρο, σε μολυσμένα γραφεία από καπνούς
τσιγάρων από τα καυσαέρια των δρόμων, από το νέφος, από τα φωτοτυπικά μηχανήματα,
τους κομπιούτερ κ.λπ.

Φυτέψτε δέντρα και αναρριχητικά
φυτά γιατί χανόμαστε!

Η Υπηρεσία Περιβαλλοντικής Προστασίας (ΕΡΑ) των ΗΠΑ είχε τονίσει τα τελευταία
χρόνια ότι ο μολυσμένος αέρας των εσωτερικών χώρων, αποτελεί ένα πολύ σοβαρό
οξύ και χρόνιο κίνδυνο για την υγεία.

Τα εσωτερικά φυτά μπορούν να ελαττώσουν δραστικά τα επίπεδα των τοξικών χημικών
ουσιών στα γραφεία και κτίρια που έχουν άσχημο εξαερισμό, σύμφωνα με την Εθνική
Αεροναυτική Υπηρεσία Διαστήματος (ΝΑΣΑ). Τα εσωτερικά φυτά κάνουν τα ίδια πράγματα
για τον αέρα με τα εξωτερικά. Απορροφούν τις τοξικές ουσίες και το διοξείδιο
του άνθρακα που υπάρχουν γύρω μας, υποβάλλουν τα τοξικά σε φωτοσύνθεση και έπειτα
απελευθερώνουν οξυγόνο στον αέρα. Τα φύλλα των φυτών, οι ρίζες και τα βακτηρίδια
του εδάφους, παίζουν όλα ένα ρόλο στη διαδικασία αυτή. Η ΝΑΣΑ συνιστά να τοποθετούμε
περίπου 15 φυτά σε περιοχές που ο αέρας κυκλοφορεί καλά για να καθαρίσουν, να
φρεσκάρουν και να ανανεώσουν τον αέρα σε ένα σπίτι 550 περίπου τετραγωνικών
μέτρων (1.800 τετραγωνικά πόδια). Τα φυτά που συνήθως συνιστώνται ότι πάνε καλά
σε εσωτερικό περιβάλλον περιλαμβάνουν τα φυτά της αράχνης, τα κινέζικα αειθαλή,
τα κρίνα της ειρήνης (peace lilies), οι χρυσαφένιοι πόθοι (golden pothos) και
τα κλαίοντα σύκα (weeping figs).

Δεν έχετε παρά να ξεκινήσετε τον εσωτερικό σας κήπο το συντομότερο δυνατόν,
σήμερα κιόλας, αν μπορείτε, για να αρχίσετε να παίρνετε ανάσες καθαρού αέρα.

Στις ΗΠΑ από το 1990 κι ύστερα έχουν ξεκινήσει μεγάλες και δυναμικές σταυροφορίες
για το φύτεμα δέντρων σε ολόκληρη τη χώρα και έτσι φυτεύονται εκατομμύρια δέντρα
κάθε χρόνο, για να επαναφέρουν όσο γίνεται την οικολογική ισορροπία και εξουδετερώνουν
ως ένα βαθμό τη μόλυνση του περιβάλλοντος. Τα δέντρα απορροφούν το διοξείδιο
του άνθρακα, η στάθμη του οποίου ανεβαίνει διαρκώς στον πλανήτη, σε ολοένα και
πιο ανησυχητικά επίπεδα, δημιουργώντας και επιτείνοντας με το πέρασμα του χρόνου
το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Να γιατί ερρίφθη από διαφόρους προέδρους των ΗΠΑ
τα τελευταία χρόνια το βαρυσήμαντο σύνθημα: “Φυτέψτε δέντρα ή χανόμαστε”.

Το σύνθημα αυτό θα πρέπει να γίνει συνείδηση όλων μας και στη χώρα αυτή, άπαξ
και τα δάση μας καίγονται με γοργό ρυθμό και η δασοκάλυψη στη χώρα μας μειώνεται
σε ανησυχητικό ρυθμό τα τελευταία χρόνια.

Φυτά εναντίον ακτινοβολιών

Μια άλλη πλευρά της προστατευτικής δράσης των φυτών στο περιβάλλον μας σχετίζεται
με την ακτινοβολία. Κανείς άνθρωπος στη σύγχρονη κοινωνία σήμερα δεν εξαιρείται
και δεν γλιτώνει από τους κινδύνους της ακτινοβολίας. Η ακτινοβολία χαμηλού
επιπέδου είναι παρούσα σε πολλές πλευρές και περιστάσεις της καθημερινής μας
ζωής. Πολλοί ερευνητές του θέματος προτείνουν ορισμένα μέτρα για την ελαχιστοποίηση
της ποιότητας της ακτινοβολίας, την οποία καθημερινά λαμβάνουμε. Μερικές από
τις πηγές χαμηλού επιπέδου ακτινοβολίας που συνήθως αντιμετωπίζουμε είναι οι
φούρνοι μικροκυμάτων, οι τηλεοράσεις, η οθόνη των τερματικών βίντεο, οι υψηλής
τάσης γραμμές του ηλεκτρισμού, τα υπέρυθρα και φθοριούχα φώτα και οι λάμπες
μαυρίσματος (στα ινστιτούτα αισθητικής, ομορφιάς κ.λπ.). Εάν μία από αυτές τις
συσκευές ή οι παράγοντες και τα στοιχεία είναι στο σπίτι σου ή κοντά στο σπίτι
σου ή στη δουλειά σου, χρησιμοποίησε τες με άκρα φειδώ ή, στην περίπτωση των
γραμμών υψηλής τάσης, προσπάθησε να τις αποφύγεις εντελώς. Προσθέστε φυτά στο
περιβάλλον σας. Βρέθηκε από επιστημονικές έρευνες ότι η χλωροφύλλη των φυτών
βοηθά στην απορρόφηση και της ακτινοβολίας, εκτός από την απορρόφηση της μόλυνσης
και των δυσάρεστων και βλαπτικών οσμών. Χρειάζεται να αναβαθμιστεί και βελτιωθεί
γενικά η υγεία, για να δοθεί έτσι στο σώμα σας η καλύτερη δυνατή ευκαιρία να
εξουδετερώσει τα άσχημα αποτελέσματα από την έκθεση στην ακτινοβολία. Αλλά υπάρχουν
κι άλλοι κίνδυνοι στις σύγχρονες πολιτείες. Λόγου χάρη, σε μια πολιτεία υπάρχουν
οι ραδιοσταθμοί, οι τηλεοπτικοί σταθμοί, οι κεραίες κινητής τηλεφωνίας, τα ραδιοκύματα
που χρησιμοποιούν οι αστυνομικοί και άλλες πηγές μη ιονίζουσας ακτινοβολίας.
Όλα αυτά τα ραδιοκύματα είναι στο περιβάλλον σας τώρα και σας επηρεάζουν δυσμενώς.
Και εξαιτίας αυτού του πράγματος μειώνεται η ζωτικότητα σας και ελαττώνεται
η επάρκεια, η ικανότητα του ανοσοποιητικού σας συστήματος.

Οι αμυντικοί σας μηχανισμοί βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα εξαιτίας όλων αυτών.
Τι μπορείτε λοιπόν να κάνετε γι’ αυτό το πράγμα; Το καλύτερο που μπορείτε είναι
να μεταφερθείτε σε ένα μέρος με τη λιγότερη δυνατή ακτινοβολία, μακριά από πηγές
ακτινοβολίας, που διαταράσσουν την υγεία σας, μακριά από όλα αυτά τα ραδιοκύματα,
όσο είναι δυνατόν και να μετακομίσετε σε μια εξοχική περιφέρεια, που θα έχετε
αφθονία πρασίνου, πολλά δέντρα γύρω σας, πολύ πράσινο και να αφήσετε τα δέντρα
να αναπτυχθούν γύρω από το σπίτι σας.

Να το οργανώσετε αυτό. Ψηλά δέντρα αν είναι δυνατόν. Και να έχετε καθαρό αέρα,
οξυγόνο και γενικά προσπαθήστε να έχετε όσο το δυνατόν καλύτερο περιβάλλον,
έστω και αν ζείτε στο κέντρο της πολιτείας. Κάνετε πράγματα που θα σας ωφελήσουν
στην καθημερινή σας ζωή. Απελευθερωθείτε από όλα αυτά που ελαττώνουν τους αμυντικούς
μηχανισμούς του σώματος σας. Έτσι μόνο θα βελτιώσετε την υγεία σας, την υγεία
του ανοσοποιητικού σας συστήματος και την ποιότητα της ζωής σας και θα γλιτώσετε
από μελλοντικά προβλήματα υγείας σώματος και πνεύματος.

Λαχανικά κατά της ρύπανσης

Η υψηλή ρύπανση αυξάνει τη θνησιμότητα κατά 10%. Αυτό σημαίνει ότι στις 10 με
15 ημέρες του χρόνου που παρουσιάζεται έξαρση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, 60
έως 80 άτομα, κυρίως ηλικιωμένοι και πάσχοντες από χρόνια αναπνευστικά προβλήματα,
πεθαίνουν πριν από την ώρα τους. Η εκτίμηση αυτή ανήκει στον Δημήτρη Τριχόπουλο,
καθηγητή του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, ο οποίος στηρίζεται σε επιδημιολογικές
μελέτες που έγιναν. Σημείωσε ότι η ρύπανση συνήργησε στο θάνατο 2.000 ατόμων
στον καύσωνα, το καλοκαίρι του 1987, αλλά και για να επιβεβαιωθεί επιστημονικά
η συμβολή της ρύπανσης θα πρέπει να επαναληφθεί ένα ανάλογο φαινόμενο. Ο Δ.
Τριχόπουλος υποστήριξε ότι η διαμονή σε υποβαθμισμένο περιβάλλον προκαλεί μακροχρόνιες
επιπτώσεις, οι οποίες με αθροιστική δράση δημιουργούν μη αναστρέψιμες βλάβες
στον οργανισμό. Το νέφος, αποκάλυψε ο Τριχόπουλος, προκαλεί τον τριπλασιασμό
της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας, ενώ μελετάται η επίδραση του στον
καρκίνο του πνεύμονα. Σε άλλο σημείο της εισήγησης του αποκάλυψε ότι στα στερεά
αιωρήματα του νέφους της πρωτεύουσας έχουν εντοπιστεί στοιχεία που είναι καρκινογόνα
ακόμα και σε χαμηλές δόσεις. Ο Δ. Τριχόπουλος ανέφερε ότι οι πλέον ευαίσθητοι
είναι οι καπνιστές, γιατί, όπως είπε, η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι η σταγόνα
που κάνει το ποτήρι να ξεχειλίσει. Το αντίδοτο, σύμφωνα με τον καθηγητή, δεν
είναι η φυγή από το κέντρο, ούτε η απαγόρευση εξόδου του πληθυσμού τις ημέρες
έξαρσης του νέφους. Πρόσθεσε ότι ο μέσος πολίτης καλά θα κάνει να καταναλώνει
άφθονα φρούτα και λαχανικά που περιέχουν αντικαρκινογόνες ουσίες.

Σχετικά Θέματα :

Αναρριχητικά φυτά μέσα
στις πόλεις

Φυτά Εσωτερικού Χώρου

Απο το περιοδικό : ΥΓΕΙΑ για όλους, του Δρ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΟΥΜΕΝΤΑΚΗ

Τα φυτά, εκτός του ότι ομορφαίνουν το χώρο, έχουν την ιδιότητα να απορροφούν τις βλαβερές χημικές ουσίες που απελευθερώνονται από πράγματα και συσκευές ή ουσίες όπως κόλες, χαλιά, χρώματα κτλ. που όλοι έχουμε στον χώρο που ζούμε.
Μπορείτε λοιπόν να βελτιώσετε την ποιότητα του αέρα που αναπνέετε τοποθετώντας μερικά φυτά εσωτερικού χώρου.
Τα φυτά επιτελούν διπλό έργο: καθαρίζουν την ατμόσφαιρα και διατηρούν την υγρασία (όταν ο αέρας είναι ξηρός είναι πιο εύκολο να προσληφθούμε από ιούς και αλλεργίες (Διάφορες ηλεκτρικές συσκευές όπως κλιματιστικά, καλοριφέρ κ.α. ξηραίνουν την ατμόσφαιρα)).

Τα περισσότερα φυτά εσωτερικού χώρου κατάγονται από τα μεγάλα τροπικά δάση. Όπου εξελίχτηκαν σε ένα περιβάλλον με κακό εξαερισμό, ζεστό και με φτωχό έδαφος. Έτσι έμαθαν να καθαρίζουν την ατμόσφαιρα για να μπορούν στην συνέχεια, να επιβιώσουν μέσα σ’ αυτή. Η ιδιότητα αυτή των φυτών είναι εξαιρετικά χρήσιμη στους σύγχρονους χώρους κατοικίας, στους οποίους -σύμφωνα με μετρήσεις- αιωρούνται περίπου 150 οργανικές ουσίες, οι περισσότερες από τις οποίες είναι βλαβερές για την υγεία. Οι εσωτερικοί χώροι μπορούν να περιέχουν πολύ πιο μολυσμένο αέρα σε σχέση με τους εξωτερικούς χώρους, ακόμα και στα μεγάλα αστικά κέντρα. Αυτό οφείλεται κυρίως σε ηλεκτρικές συσκευές σε συνθετικά χρώματα και υλικά αλλά και προϊόντα καθαρισμού που βγάζουν στην ατμόσφαιρα πλήθος χημικών ουσιών οι οποίες ροκανίζουν την υγεία μας.
(Μερικές από αυτές είναι οι εξής: Φορμαλδεΰδη, βενζόλιο, τριχλωροαιθυλένιο, μονοξείδια του άνθρακα, αμμωνία κτλ.)

Μερικά από τα άμεσα συμπτώματα του κακού εξαερισμού και της κακής ποιότητας αέρα στον χώρο μας μπορεί να είναι τα εξής: Προβλήματα στην αναπνοή, Βουλωμένη μύτη ή αλλεργία στην μύτη (φαγούρα), Τσούξιμο στα μάτια, Βήχας, Φτέρνισμα, Πονοκέφαλοι, Ζαλάδες, Ναυτία, Ατονία, Νύστα, Κούραση, Δυσφορία.

Κάνοντας τη σωστή επιλογή φυτών, μπορείτε να βελτιώσετε την ατμόσφαιρα στο χώρο που ζείτε.

Μερικα απο τα φυτα και οι ιδιοτητες αυτων.